Son Mühür / Yağmur Daştan - İzmir’in gözde turizm merkezleri Çeşme ve Urla’da devasa bir alanın statüsünde yapılan değişiklik kentteki tartışmaların fitilini ateşledi. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bölgedeki büyük ölçekli projeleri hayata geçirememesinin ardından, strateji değişikliğine giderek alanı parça parça yapılaşmaya açtığı iddiaları ortaya atıldı. Resmi verilere göre tahsis edilen alanın büyüklüğü 20 milyon metrekareyi aşarken, bunun aslan payını Urla’nın Zeytineli ve Karaköy mahalleleri oluşturuyor. Alaçatı’da ise yaklaşık 244 bin metrekarelik bir orman varlığı bu kapsama alındı. Ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da eş zamanlı olarak Seferihisar ve Çeşme’deki kritik kıyı bölgelerinin SİT derecelerini düşürerek "Sürdürülebilir Koruma" kategorisine dahil etti. Söz konusu statü değişikliğiyle, denize sıfır konumdaki bakir alanlarda inşaat faaliyetlerinin önündeki yasal engelleri büyük ölçüde esnetildiğini ileri süren çevreciler, “Doğa korunmalı, kamusal alanlar kamuda kalmalı” diyerek tepkilerini sıraladı.
Okar: Bu yer İzmir’in en bakir alanlarından
“O bölge, İzmir kıyıları bakımından yapılaşmaya açılmamış en bakir alanlardan” vurgusuyla açıklamalarda bulunan EGEÇEP Yürütme Kurulu üyesi ve Seferi Keçi Dergisi Yayın Yönetmeni Baha Okar, “Son tahsislerle beraber yapılaşmaya açılma tehlikesi oluşuyor. Turizm tesisleri açısından sürdürülebilir koruma kapsamında dahi olsa bölgenin doğal yapısını kaybetmesi çok ciddi bir tehlike. Seferihisar’da buna benzer bir sit değişikliği için dava açmıştık. Burası Alaçatı’dan Seferihisar’a kadar uzanan bir bölge. Bu bölge Akdeniz fokunun yaşama alanı. Hem flora hem de fauna açısından yapılaşmaların büyük riskler oluşturduğu konusunda bilirkişi raporu da var. Bu bölgeyle ilgili itiraz hakkımızı da saklı tutuyoruz” ifadelerini kullandı.
Güler: Parça parça yapılaşma
Sürece dair endişelerini dile getiren Çeşme Kent Konseyi Başkanı Ahmet Güler, “İzmir’de Çeşme Projesi’ni hayata geçiremeyen Kültür ve Turizm Bakanlığı bölgeyi parça parça yapılaşmaya açıyor. Orman Genel Müdürlüğü İzmir Orman Bölge Müdürlüğü tarafından 16 Şubat 2026 tarihinde Urla Belediye Başkanlığı’na gönderilen resmi yazıda Çeşme’nin Alaçatı mahallesinde 244 bin 399 metrekare, Urla’nın Zeytineli ve Karaköy mahallelerinde de 20 milyon 294 bin 626 metrekare olmak üzere toplam 20 milyon 539 bin metrekareyi 2022 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na “turizm amaçlı” olarak tahsis ettiği ortaya çıktı. Yazıda ayrıca, orman sayılan alanlarda yapılaşmaya esas inşaat hakkının emsal 0.30’u geçemeyeceği ifade edilirken, İzmir Orman Bölge Müdürlüğü, belediyelerden yapılacak tesislerin düzenli denetlenerek sonuçlarının bildirilmesini talep etti” dedi.
“Mesele sadece emsal değil, doğa!”
Asıl meselenin doğal varlıkların korunması ve kamu arazilerinin özelleştirilmemesi olduğunu da söyleyen Güler, “Bu alanlarda yapılaşmaya esas emsalin en fazla 0.30 olabileceği ifade edilse de uzmanlar orman alanlarında her türlü yapılaşmanın doğal ekosistem üzerinde geri dönüşü zor etkiler oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Orman ekosistemleri yalnızca ağaç varlığından ibaret değil; su döngüsünü düzenleyen, toprağı tutan, biyolojik çeşitliliği barındıran ve yangın riskini dengeleyen karmaşık doğal sistemlerdir. Bu nedenle, “düşük yoğunluklu” dahi olsa yapılaşma kararlarının uzun vadeli çevresel etkileri tartışma konusu olmaya devam ediyor. Çevre hassasiyeti yüksek bölgelerde atılacak her adımın, yalnızca mevzuata uygunluk değil; ekolojik sürdürülebilirlik, su kaynakları, yangın riski ve bölgesel taşıma kapasitesi açısından da değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Uzmanlara göre mesele yalnızca “emsal oranı” değil; doğal alanların geleceğine dair tercihlerin nasıl yapıldığı” ifadelerini kullandı.
“Buralar tamamen bina dolacak”
Bölgedeki yangınlar ve sonrasındaki planlama süreçlerine de dikkat çeken Güler, “Çeşme’de son 8 sene içinde çok büyük yangınlar oldu. Çok büyük alanlar yandı. Yanan alanların da orman vasfını kaybettiği iddia edilerek tamamen yapılaşmaya açılması planlanıyor. Geçen sene yanan alan en güzel deniz manzaralı yerlerdi. Burası da imara açılmaya çalışılıyor. En son 6 hafta önce yine yanan bir bölgeyi imara açtılar. Bu şekilde giderse Urla, Çeşme aksında yaşanabilecek bir alan kalmayacak. Buralar tamamen bina dolacak” diye konuştu.
