Son Mühür/ Merve Turan- Hükümetin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’na sunduğu ve müzakereleri merakla beklenen 2026 yılı merkezi yönetim bütçesi, sokak ekonomisinin temsilcilerinden büyük bir tepkiyle karşılandı. Bir önceki yıla oranla yaklaşık yüzde 28’lik bir artışla 18 trilyon 900 milyar liraya yükseltilen dev bütçede kendilerine dair bir destek kalemi bulamayan İzmir Seyyar Esnaf ve Sanatkarlar Meclisi Başkanı Evren Laçin, milyonlarca emekçinin görmezden gelindiğini vurguladı. Laçin, bütçenin büyüklüğüne rağmen sokak emekçilerinin payının "sıfır" olmasını sert sözlerle eleştirdi.
Milyarlık artış seyyar esnafa ulaşmadı
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'na taşınan yeni bütçe tasarısı, rakamsal olarak devasa bir büyümeyi temsil etse de sokak satıcıları için hayal kırıklığına dönüştü. Geçmiş yıllarda, özellikle pandemi sürecinde İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sunduğu imkanlar dışında devletten herhangi bir mali destek alamadıklarını hatırlatan Evren Laçin, 2026 bütçesinde de aynı tablonun devam ettiğini belirtti. 18,9 trilyon liralık bu devasa bütçeden sokak çalışanlarına tek bir kuruş dahi ayrılmamış olmasının, 6,5 milyonluk geniş bir kesimi mağdur ettiğini savunan Laçin, yetkililere bu insanların geleceği için ne planladıklarını sordu.
Sokak ekonomisi yıllık 2,3 trilyon liralık değer üretiyor
Sokak emekçilerinin ülke ekonomisi için taşıdığı hayati öneme dikkat çeken Evren Laçin, seyyar esnafın her birinin günlük ortalama 1000 liralık bir sirkülasyon yarattığını ifade etti. Bu durumun ülke genelinde günlük 6 milyar liralık, yıllık bazda ise yaklaşık 2 trilyon 300 milyar liralık devasa bir katma değer anlamına geldiğini vurguladı. Laçin, sokakların sadece bir satış alanı değil; aynı zamanda atanamayan öğretmenlerden emeklilere, harçlığı olmayan öğrencilerden işsizlere kadar milyonlarca insan için bir "istihdam kalesi" olduğunun altını çizdi.
Teşvikler dev şirketlere, borçlar emekçinin sırtına
Vatandaşlardan toplanan vergilerin büyük sermaye gruplarına, müteahhitlere ve dev şirketlere teşvik ya da vergi silme yoluyla aktarıldığını öne süren Laçin, sokak satıcılarının kendi kısıtlı öz kaynaklarıyla ayakta durmaya çalıştığını belirtti. Milli ve yerli ürünleri doğrudan vatandaşa ulaştırarak hem yerel üretimi desteklediklerini hem de dar gelirli kesimin en ucuz gıdaya ve eşyaya ulaşmasını sağlayarak enflasyona karşı bir kalkan oluşturduklarını dile getirdi. Tüm bu karşılıksız katkıya rağmen seyyar esnafın bütçeden dışlanmasının adil olmadığını ifade etti.
6,5 Milyon emekçi adına vicdani çağrı
Hükümetin enflasyonla mücadele söylemlerinin aksine, dar gelirlinin alım gücünü koruyan bu emekçilerin çocuklarının eğitim ve sosyal haklarından mahrum bırakıldığını söyleyen Laçin, 2026 bütçesinin yeniden gözden geçirilmesini talep etti. "Bu emekçilerin alın teriyle ödedikleri vergilerden, kendi aileleri ve çocukları için ne kadar pay ayrıldı?" diye soran Laçin, 6,5 milyon sokak emekçisi adına yetkililere kamuoyu önünde açık bir çağrıda bulundu. Sokak çalışanlarının bütçedeki belirsizliğine karşı mücadelelerini sürdüreceklerini kaydederek, "Ne yapacaksınız?" sorusunu yineledi.
