Åland Adaları, Avrupa Birliği içinde yer almasına rağmen farklı yapısıyla dikkat çekiyor. Baltık Denizi’nde Finlandiya ile İsveç arasında bulunan bu takımada, söylentilerle değil net kurallarla biliniyor. İzmir’den yola çıkmayı düşünen bazı gezginler “vizesiz” ifadelerine aldanabiliyor. Ancak gerçek tablo daha farklı.
Baltık Denizi’nin ortasında küçük ama dikkat çeken adalar
Yaklaşık 6 bin 700 adadan oluşan Åland’da yalnızca 60 kadar adada yerleşim var. Nüfus ise 30 bin civarında. Başkent Mariehamn hem idari merkez hem de adaların kalbi sayılıyor. Para birimi euro, resmi dil ise yalnızca isveçce. Günlük hayatın tamamı bu dil üzerinden ilerliyor. Finlandiya’nın diğer bölgelerinden ayrılan en belirgin noktalardan biri de bu.
Özerk ama bağımsız değil
Åland bağımsız bir ülke değil, Finlandiya’ya bağlı özerk bir bölge. 1920 tarihli özerklik yasasıyla kendi parlamentosu, hükümeti ve bütçesi bulunuyor. Eğitimden ulaşıma pek çok alanda söz sahibi. Ancak dış politika ve savunma Finlandiya’nın kontrolünde kalıyor. Kendi evini yöneten ama anahtarı Helsinki’de duran bir yapıdan söz ediliyor.
Tarihin getirdiği farklı kimlik
Adaların bugünkü statüsü uzun bir tartışma sürecinin sonucu. Finlandiya’nın bağımsızlığından sonra ada halkının bir kısmı İsveç’e bağlanmak istemişti. Uluslararası karar sonucu özerk yapı oluştu. Ada halkı kendini tam olarak ne İsveçli ne de Finlandiyalı görüyor. Denizcilik kültürüyle şekillenen ayrı bir kimlik var.
Silahsız ve sakin bir coğrafya
Åland askerden arındırılmış bir bölge olarak biliniyor. Kalıcı askeri yapı bulunmuyor. Uluslararası anlaşmalarla korunan bu statü, adayı Avrupa’da farklı bir konuma getiriyor. Yaşam yavaş, sessiz ve doğayla iç içe ilerliyor. Küçük topluluklar, denizle kurulan güçlü bağ ve sakin günlük tempo dikkat çekiyor.
Avrupa Birliği içinde ama özel statüde
Finlandiya’nın AB’ye katılmasıyla Åland da birlik içinde yer aldı. Ancak dolaylı vergiler ve gümrük uygulamalarında farklı kurallara sahip. Feribot yolculukları ve vergisiz satışlar bu yüzden önemli bir ekonomik unsur. Yine de bu ayrıcalıklar göç veya çalışma kolaylığı anlamına gelmiyor.
İzmir’den ulaşım düşündüğünden uzun sürebilir
Türkiye’den doğrudan uçuş bulunmuyor. İzmir’den gitmek isteyenler genelde Helsinki, Stockholm ya da Turku üzerinden aktarma yapıyor. Feribot yolculuğu ise başlı başına bir deneyim olarak anlatılıyor. Gemilerde hafta sonu kaçamağı yapanlar, toplantı düzenleyenler bile var.
Vize gerçeği çoğu kişiyi şaşırtıyor
Åland için ayrı bir vize yok. Ancak bu durum vizesiz anlamına gelmiyor. Finlandiya Schengen üyesi olduğu için Türkiye’den gidecek herkesin Finlandiya Schengen vizesi alması gerekiyor. Adaya yerleşmek ya da çalışmak isteyenler de Finlandiya’nın göçmenlik kurallarına tabi. Sosyal medyada dolaşan “kolay yerleşim” iddiaları gerçeği yansıtmıyor.
Küçük başkent ve tarih kokan duraklar
Mariehamn geniş caddeleri ve sakin atmosferiyle küçük bir başkent görünümünde. Torggatan Caddesi kafe ve küçük dükkânlarla dolu. Storagatan boyunca parklar ve heykeller dikkat çekiyor. Kastelholm Kalesi ve açık hava müzeleri adanın tarihine ışık tutuyor. Marina ve denizcilik müzeleri ise deniz kültürünü gösteriyor.
