İzmir’in Ödemiş ilçesine bağlı Birgi, binlerce yıllık geçmişini sokaklarında yaşatmaya devam ediyor. Lidya, Pers, Bergama, Roma ve Bizans dönemlerinin izlerini taşıyan yerleşim, bir dönem Aydınoğlu Beyliği’ne de başkentlik yaptı. Birgi, 1426 yılında Osmanlı topraklarına katıldı.
Bugün köyün en dikkat çeken özelliği ise tarihi dokusunun sıkı şekilde korunması. “Çivi bile çakmanın yasak olduğu köy” olarak anılan Birgi’nin tamamı koruma altında bulunuyor.
Köyde 221 tescilli kültür varlığı bulunuyor
Birgi, 1996 yılında SİT alanı ilan edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarına göre yerleşimde 221 tescilli kültür varlığı yer alıyor.
Camilerden hamamlara, medreselerden tarihi konak ve surlara kadar çok sayıda yapı bugün de ayakta. Birgi, 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edildi. 2022 yılında ise Dünya Turizm Örgütü tarafından dünyanın en iyi turizm köylerinden biri seçildi.
Çakırağa Konağı köyün simgelerinden
Birgi denildiğinde öne çıkan yapılardan biri Çakırağa Konağı. 1761-1764 yılları arasında inşa edilen üç katlı konak, özellikle ahşap işçiliğiyle dikkat çekiyor.
Aydınoğlu Mehmet Bey Camii, İmam-ı Birgivi Türbesi, Sandıkoğlu Konağı ve Karaoğlu Camii de köyün öne çıkan tarihi noktaları arasında bulunuyor.
Birgi önemli isimlere de ev sahipliği yaptı
Tarihi yerleşim yalnızca mimarisiyle değil, burada yetişen isimlerle de biliniyor. Anadolu’nun ilk Müslüman Türk hekimlerinden Hacı Paşa, ilk Türk denizcilerinden Gazi Umurbey ve İslam alimi İmam-ı Birgivi Mehmet Efendi, Birgi ile özdeşleşen isimler arasında yer alıyor.
Bu isimlere ait türbe ve kabirler de köyde ziyaret ediliyor.
Diziler ve filmler için doğal plato oldu
Korunan tarihi sokakları Birgi’yi sinema ve televizyon yapımlarının da adresi haline getirdi. Tatar Ramazan ve Yeşil Deniz dizilerinin yanı sıra Unutursam Fısılda ve Görevimiz Tatil filmlerinin bazı sahneleri burada çekildi.
Birgi’ye nasıl gidilir?
Birgi’ye ulaşmak isteyenler önce Ödemiş’e gidiyor. İzmir’den Ödemiş’e otobüs veya trenle ulaşım sağlanırken, ilçe merkezinden hareket eden minibüsler Birgi’ye kadar yolcu taşıyor.
Yaklaşık 5 bin yıllık geçmişi, eski konakları ve koruma altındaki sokaklarıyla Birgi, geçmişin izlerinin hâlâ görülebildiği yerleşimlerden biri olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.
