Gerçek adı Osman Nevres olan Hasan Tahsin, henüz 31 yaşındaydı. Attığı kurşunun ardından kısa süre içinde Yunan askerlerinin açtığı ateş ve süngülerle hayatını kaybetti. Konak Meydanı'ndaki "İlk Kurşun Anıtı" onun anısına dikildi.
İzmir işgalinde ilk kurşunu atan Hasan Tahsin kimdir?
İzmir işgalinde ilk kurşunu atan Hasan Tahsin, 1888 yılında Selanik'te doğdu. Asıl adı Osman Nevres'ti. İlköğrenimini Mustafa Kemal Atatürk'ün de okuduğu Şemsi Efendi Okulu'nda tamamladı, ardından Feyziye Mektebi'ne devam etti. İttihat ve Terakki bursuyla Paris'e giderek Sorbonne Üniversitesi'nde siyasal bilimler okudu.
Teşkilat-ı Mahsusa adına çeşitli görevler üstlendi. Bükreş'te İngiliz istihbaratı için çalışan Buxton kardeşlere yönelik suikast girişimi nedeniyle hapse girdi, 1916'da serbest kaldı. İsviçre'ye geçişi sırasında pasaportunda "Hasan Tahsin" adını kullandı ve bu isim ona kalıcı oldu. 1918'de İzmir'e yerleşip Hukuk-u Beşer gazetesini çıkarmaya başladı.
Kordonboyu'nda ne oldu?
15 Mayıs 1919 sabahı İtilaf donanmasının koruması altında Yunan birlikleri İzmir rıhtımına ayak bastı. Efzon Alayı, Kordonboyu boyunca yürüyüşe geçti. Kalabalıktan sıyrılan Hasan Tahsin "Olamaz, olamaz, böyle ellerini sallaya sallaya giremezler" diye bağırdı ve elindeki rovelveri çekip ateş açtı.
Bazı kaynaklar onun iki Efzon askerini, daha kabul gören anlatıma göre ise alayın bayraktarını vurduğunu aktarıyor. Tabancasındaki tüm mermiler bittiğinde Yunan askerlerinin yaylım ateşi ve süngü darbeleriyle Kordon'da şehit düştü. Cansız bedeni daha sonra Saat Kulesi yakınında bulundu.
İlk kurşun tartışması ve anıt
Akademik çevrelerde "ilk kurşun"un kim tarafından atıldığı uzun süre tartışıldı. Kimi araştırmacılar 19 Aralık 1918'de Dörtyol'da Mehmet Çavuş tarafından sıkılan kurşunu öne çıkarıyor. Osmanlı dönemi resmi belgelerinde Hasan Tahsin'in adı geçmezken, 1942'de CHP Genel Sekreterliği'ne ulaşan bir raporun ardından isim resmi metinlere girmeye başladı.
İzmir Gazeteciler Cemiyeti'nin öncülüğünde 1972'de başlatılan kampanyayla Konak Meydanı'na İlk Kurşun Anıtı dikildi. 1974'te dönemin Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk tarafından açılan anıt, bugün her 15 Mayıs'ta düzenlenen anma törenlerine ev sahipliği yapıyor.
