İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, kamuoyunda "APP" olarak bilinen standart dışı plaka kullanan araç sahipleri için 1 Nisan 2026'ya kadar sürecek olan denetimlerde rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri yürütülmesi yönünde talimat verdi.
Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) Trafik Başkanlığı Denetleme Şube Müdürü 2. Sınıf Emniyet Müdürü Zafer Aydın, "Amerikan Pres Plaka" (APP) adıyla anılan bu plakalar, uygulanacak cezalar ve orijinal plakalarla olan farklar üzerine detaylı açıklamalarda bulundu. Aydın, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) dışındaki yerlerde üretilen tüm plakaların yasal olmadığını ve kullanımının cezai işleme tabi olduğunu hatırlattı.
1 Nisan'a kadar ceza kesilmeyecek
Karayolları Trafik Kanunu'ndaki yeni düzenleme ile vatandaşların yaşayabileceği olası mağduriyetlerin önüne geçmek için bir geçiş dönemi öngörüldüğünü ifade eden Aydın, "Sayın Bakanımızın talimatları doğrultusunda 1 Nisan 2026 tarihine kadar gerçekleşecek trafik denetimlerinde tescil plakaları yetkili kuruluş tarafından basılmamış kişilere idari yaptırım uygulanmayacak. Bu noktada eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirilecek." dedi.
Aydın, 1 Nisan'dan itibaren geçerli olacak düzenleme ile APP plaka kullanımının 140 bin lira idari para cezası, 30 gün süreyle sürücü belgesine el konulması, aracın trafikten men edilmesi ve "resmi belgede sahtecilik" suçundan adli işlem gibi oldukça ağır yaptırımları beraberinde getireceğini belirtti.
Orijinal plaka ile APP arasındaki fark ne?
Vatandaşların kendi plakalarını kolayca kontrol edebileceğini dile getiren Aydın, gerçek bir plakanın sahip olması gereken standartları APP örnekleriyle kıyaslayarak tarif etti. Orijinal bir plakanın fiziksel özelliklerine değinen Zafer Aydın, dikdörtgen plaka ölçülerinin 11x52 santimetre olması gerektiğini söyledi. Harf ve rakamların yönetmelikle belirlenmiş standart bir formda olduğunu, karakter aralarındaki boşlukların dahi belirli kurallara dayandığını ekledi.
Plakaların orijinalliğini tescilleyen en kritik unsurun hologramlar olduğunu belirten Aydın; dalgalı, TR rumuzlu ve ay-yıldızlı simgelerin sadece belirli bir bakış açısıyla görülebildiğini paylaştı.
Karekod dönemi ve dijital güvenlik uyarısı
Denetim süreçlerinde dijitalleşme ve güvenliğin en üst seviyeye çıkarıldığını vurgulayan Zafer Aydın, basımı yapan kuruluşun mühür okunaklılığının şart olduğunu anımsattı. 1 Ocak 2024 itibarıyla üretilen tüm plakaların yeni nesil güvenlik öğeleri barındırdığını ifade eden Aydın, "Bunun dışında 1 Ocak 2024 tarihi itibarıyla basımı gerçekleştirilen plakaların tamamında karekod ve 12 haneli bir seri numarası var. Bu seri numarası ve karekod ile de bizim denetim yapan ekiplerimiz, plakanın hangi birimde basımının gerçekleştirildiğini teyit edebiliyor” dedi.
Farklılıkları somut örnekler üzerinden gösteren Aydın, "Orijinal plakanın zemin rengi ile APP olarak tabir edilen plakanın zemin rengi bile birbirinden çok farklı. Yazı karakterleri çok farklı. Bu APP plakada bir mührümüz yok. TR bölümünde mavi renklerin bile aslında birbirinden farklı renkler olduğunu görebiliyorsunuz” diye konuştu.
“Şoförler odasından plakaları çıkartmaları gerekiyor”
Mevcut plakaların değişim süreci hakkında da bilgi veren Aydın, sözlerini şöyle sürdürdü:
"APP plakası olan vatandaşlarımızın ellerinde gerçek plakaların da var olduğunu düşünüyoruz. Öncelikle gerçek resmi mühürlü yetkili kuruluş tarafından basılmış plakaları var ise APP plakalarını söküp resmi plaka yani gerçek plakalarını takmaları gerekiyor. Eğer ellerinde bu plakalar yoksa bir polis merkez amirliğinden veya jandarma karakol komutanlığına gidip kayıp plaka müracaatında bulunmaları gerekiyor. Bu müracaat sonrasında da noterliğe gidip plaka değişikliği gerçekleştirilmesi ve bu plaka değişikliği sonucunda da plaka basım talep belgesini alarak ilgili şoförler odasından plakalarını çıkartmaları ve araçlarına takmaları gerekiyor."
İnternet üzerindeki "hızlı plaka" ilanlarına uyarı
Sosyal medyadaki yanıltıcı ilanlara karşı uyarıda bulunan Zafer Aydın, Türkiye'de tescil plakası basma yetkisinin münhasıran TŞOF'ta olduğunu hatırlattı. Federasyonun bu işlemi ülke genelindeki 580 odası vasıtasıyla gerçekleştirdiğini belirten Aydın, "Plaka basım işlemi ancak vatandaşlarımızın bizzat ilgili odalara müracaatıyla gerçekleştirilebilmektedir. Dolayısıyla internet ortamında bu konuda yardımcı olacağını beyan eden veya ilan veren kişilere kesinlikle itibar edilmemelidir. Bu tür ilanları verenlere yönelik Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığımız ile tam koordinasyon içerisinde çalışıyoruz. Tespit edilen ilanlar hakkında hem suç duyurusunda bulunulması hem de idari yaptırım uygulanması konusunda çalışmaları gerçekleştiriyoruz” diye konuştu.
