Türkiye’nin deniz ürünleri ihtiyacının büyük kısmını karşılayan Ege balıkçıları, sezonu bereketli geçirseler de en kritik sorunla karşı karşıya: tayfa eksikliği.
Balıkçı teknelerinde kaptan ve yardımcılarının ardından geminin tüm düzenini sağlayan tayfalar, sektörde adeta görünmez bir omurga görevi üstleniyor.
Rota takibinden ağ bakımına, temizlikten yükleme işlemlerine kadar birçok işi üstlenen tayfalar, balıkçılığın sürdürülebilirliği için vazgeçilmez. Eylül ayında başlayan av sezonu, nisan ayına kadar devam ederken tayfalar bu süreçte denizde geçen uzun ve zorlu mesailer yapıyor.
“Asgari ücretin 4 katını veriyoruz ama gençler istemiyor”
Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Merkez Birliği Başkan Vekili Mehmet Aksoy, balıkçılıkta en büyük sorunun işgücü eksikliği olduğunu vurguladı.
“Tayfa, bir teknenin olmazsa olmazıdır. Bugün asgari ücretin üç-dört katı maaş veriyoruz ama gençler masa başı iş istiyor,” diyen Aksoy, tayfaların gemide barınma ve üç öğün yemek imkânına sahip olduklarını, sezon sonunda da pay primi aldıklarını belirtti.
Aksoy, “Mevcut tayfalar ise adeta futbolcu gibi her dönem başka teknelere transfer oluyor. Bu sorunu çözmek için ara eleman yetiştiren meslek yüksekokulları kurulması yönünde çalışmalar yapıyoruz,” ifadelerini kullandı.
“80 bin liraya tayfa bulamıyoruz”
Güzelbahçe Balıkçı Barınağı’nda yıllardır avlanan Mustafa Baran, mesleği babasından devraldığını belirterek tayfa sıkıntısının giderek büyüdüğünü söyledi.
“Av sezonumuz güzel geçti ama kalifiye eleman bulmak neredeyse imkânsız hale geldi. Gelenlerin çoğu deniz işinden anlamıyor, eğitmek için ciddi zaman harcıyoruz. Maaşlar 80 bin liraya dayandı ama yine de çalışacak adam yok,” dedi.
“Yüksek maaş var ama kimse teknede çalışmak istemiyor”
50 yıllık balıkçı Hüseyin Cambaz da sektördeki tabloyu şu sözlerle özetledi:
“Tayfa olmadan gemi hiçbir işe yaramaz. Üç öğün yemek veriyoruz, cebinden bir kuruş çıkmadan 80 bin lira maaş kazanıyorlar ama gençler teknede çalışmak istemiyor. Sadece Ege’de değil, Türkiye’nin her yerinde aynı sıkıntı var.”
Denizde 30 yılı geride bırakan tayfa Salih Peşmen ise işin zorluğuna dikkat çekti:
“Gemide çalışmak sabır ister. Maaşlar 70 bin liradan başlıyor, 100 bine kadar çıkıyor ama deniz hayatı kolay değil,” dedi.
