Son Mühür- Ege Bölgesi, verimli topraklarının ve çeşitliliğinin karşılığını 2025 yılı dış ticaret rakamlarında fazlasıyla aldı. Türkiye genelinde gerçekleşen 36,4 milyar dolarlık devasa tarım ihracatının yaklaşık %21’ini tek başına göğüsleyen bölge, geçtiğimiz yılı 7 milyar 553 milyon dolarlık bir dış ticaret hacmiyle tamamladı. Bir önceki yıla oranla ihracatını %2 oranında artırmayı başaran Ege, tarımsal ekonomideki tartışmasız liderliğini ve stratejik önemini bu sayede bir kez daha perçinlemiş oldu.
İhracatın yıldızları: Su ürünleri ve hububat zirveyi zorluyor
Bölgenin ihracat şampiyonu unvanı, 2025 yılında da su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörünün elinde kaldı. Bu alandaki ihracat, %6’lık bir ivme kazanarak 1 milyar 999 milyon dolara ulaştı ve 2 milyar dolarlık psikolojik barajın eşiğine kadar geldi. Sektör, özellikle Aydın, Muğla, Balıkesir ve Uşak gibi illerde ihracatın lokomotifi olma özelliğini korudu. Öte yandan, bölgenin yükselen yıldızı olarak dikkat çeken hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar sektörü, yıllık bazda %27 gibi rekor bir büyüme sergileyerek kuru meyve sektörünü geride bıraktı ve 1 milyar 128 milyon dolarla ikinci sıraya yerleşti. İklimsel zorluklarla mücadele eden kuru meyve sektörü ise %3’lük sınırlı bir gerilemeye rağmen 1 milyar 87 milyon dolarlık performansıyla milyar dolarlık sektörler kulübündeki yerini korumayı başardı.
Bölge payının yarısından fazlası tek şehirden
Ege Bölgesi’nin tarımsal dış ticaretinin merkezi olan İzmir, toplam ihracatın %58’ini tek başına sırtlayarak 4 milyar 401 milyon dolarlık bir başarı hikayesine imza attı. İzmir’in bu performansında en dikkat çekici değişim, beşinci sıradan zirveye tırmanan hububat ve bakliyat sektöründe yaşandı. Bir önceki yıla göre %36’lık bir sıçrama yapan bu sektör, 760 milyon dolarlık katkıyla şehrin tarım ihracatında liderliğe oturdu. İzmir’i sırasıyla 704 milyon dolarlık hacmiyle tütün ve 649 milyon dolarla kuru meyve sektörleri takip ederek şehrin dış ticaret portföyündeki gücünü korudu.
Muğla’nın tarihi başarısı ve şehirlerin yarışı
Muğla, 2025 yılında tarım ihracatında deyim yerindeyse bir devrim gerçekleştirdi. İhracatını %20 artırarak 1 milyar 73 milyon dolara taşıyan kent, hem tarihinde ilk kez milyar dolar barajını aştı hem de Manisa’yı geride bırakarak bölge sıralamasında yükseldi. Muğla’nın bu rekorunda su ürünleri sektörü %92’lik payla aslan payını aldı. Manisa ise 991 milyon dolarlık ihracatıyla milyar dolara çok yaklaşırken, kuru meyve sektörü kentin dış ticaretinde amiral gemisi olmayı sürdürdü. Denizli ise istikrarlı bir grafik çizerek yılın her günü için ortalama 1 milyon dolarlık tarım ihracatı gerçekleştirme başarısı gösterdi ve yılı 365 milyon dolarla kapattı.
Aydın’ın geleneksel gücü
"Dağlarından yağ, ovalarından bal akan" Aydın, 322 milyon dolarlık ihracatıyla bölge ekonomisine güç vermeye devam ederken, kentin sembolü olan kuru meyve sektörü 166 milyon dolarla bir kez daha şampiyonluğunu ilan etti. Ancak Ege’nin genelindeki olumlu havadan en olumsuz etkilenen il Balıkesir oldu. Kentin tarım ihracatı %20’lik bir düşüşle 252 milyon dolara gerilerken, bu kaybın temel sebebi zeytin ve zeytinyağı ihracatındaki %77’lik sert çakılma oldu. Balıkesir’de bu kaybı su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörü domine ederek dengelemeye çalıştı.
Uşak, Afyonkarahisar ve Kütahya
Uşak, ihracatını 76 milyon dolara yükselterek mütevazı ama kararlı büyümesini sürdürürken; Afyonkarahisar %15’lik bir artışla 52 milyon dolarlık bir hacme ulaştı. Afyonkarahisar’da yaş meyve sebze sektörü liderliği ele alırken, yumurta ihracatına getirilen fonlar nedeniyle hayvansal mamuller sektöründe %38’lik bir kayıp yaşandı. Son olarak Kütahya, tarım ihracatını %12 oranında geliştirerek bölge ekonomisine 17 milyon dolarlık bir katkı sağladı ve Ege Bölgesi’nin bütünsel başarısına omuz verdi.
