5 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile Çevresel Etki Değerlendirmesi süreçlerine ilişkin önemli düzenlemeler yürürlüğe girdi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında hem karar mekanizması hem de başvuru ve değerlendirme aşamalarında uygulanan kurallar yeniden şekillendirildi.
Yapılan değişikliklerle birlikte ÇED süreçlerinin daha net ve belirli bir takvim içinde yürütülmesi hedefleniyor.
ÇED kararları üç başlık altında toplandı
Yönetmelikte yapılan en önemli değişikliklerden biri karar türlerinin yeniden tanımlanması oldu.
Daha önce yönetmelikte yer alan “ÇED Gerekli Değildir” ifadesi birçok maddeden çıkarılırken, yeni sistemde kararlar üç ana başlık altında toplandı:
- ÇED Olumlu
- ÇED Olumsuz
- ÇED Raporu Hazırlanmalıdır
Bu kararların verilmesi konusunda yetki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na ait olacak. Gerekli görülen durumlarda bazı projelerde yetki il müdürlüklerine devredilebilecek.
ÇED mevzuatına yeni kavramlar eklendi
Yönetmelik değişikliği ile ÇED uygulamalarında kullanılacak bazı yeni tanımlar da mevzuata dahil edildi.
Bu kapsamda yatırımın ilerleyişini takip etmek amacıyla “proje ilerleme raporu” uygulaması getirildi. Ayrıca belirli koşullar nedeniyle yönetmelik hükümlerinden muaf tutulan projeler için “muaf proje” kavramı tanımlandı.
Bunun yanı sıra kapasite değişikliği olmadan yapılacak alan düzenlemeleri için proje revizyon başvuru bedeli uygulaması getirildi. Elektronik atıklar, piller, aküler ve atık yağlar gibi çevre açısından özel yönetim gerektiren atıklar da özel işleme tabi atık olarak tanımlandı.
Halkın katılımı toplantıları için yeni kurallar
Yönetmelikte halkın katılımı toplantılarına ilişkin kurallar da yeniden düzenlendi.
Yeni uygulamaya göre proje sahibi veya yetkili temsilcisinin toplantıya katılmaması durumunda toplantı bir kez ertelenebilecek.
Ertelenen toplantıya da katılım sağlanmaması halinde ÇED süreci tamamen sonlandırılacak.
Süreler takvim gününe göre belirlendi
Yönetmelikte yer alan birçok süre yeniden düzenlenerek takvim günü esasına bağlandı.
Buna göre;
Eksik belgelerin tamamlanması için 30 takvim günü,
ÇED raporunun hazırlanması için 1 yıl,
Ek süre olarak en fazla 180 takvim günü,
Nihai raporun sunulması için 10 takvim günü süre verilecek.
Yeni düzenleme ile süreçlerin daha şeffaf ve ölçülebilir şekilde yürütülmesi amaçlanıyor.
Yatırım için 5 yıl içinde başlama şartı getirildi
Yeni yönetmeliğe göre ÇED olumlu kararı alınan projelerde yatırımın 5 yıl içinde başlatılması zorunlu olacak.
Bu süre içinde mücbir sebep olmaksızın yatırım başlamazsa verilen karar geçersiz sayılacak. Geçersiz sayılan kararlar Bakanlık ve ilgili il müdürlüğünün internet sayfasında duyurulacak.
ÇED kararı olmadan başlanan projelere durdurma
Yönetmelikte ayrıca ÇED süreci tamamlanmadan başlatılan yatırımlara yönelik yaptırımlar da netleştirildi.
ÇED olumlu kararı alınmadan faaliyete başlayan projeler Bakanlık veya il müdürlükleri tarafından durdurulacak. Karar alınmadığı sürece projeye devam edilmesine izin verilmeyecek.
Gerekli görülmesi halinde yatırımcı, proje alanını eski haline getirmekle yükümlü olacak.
Proje listeleri yeniden güncellendi
Yönetmelikte yer alan Ek-1 ve Ek-2 proje listelerinde de kapsamlı güncellemeler yapıldı.
Yeni düzenleme özellikle şu alanları kapsıyor:
Demiryolu ve havaalanı projeleri
Liman ve kıyı yapı projeleri
Madencilik faaliyetleri
Güneş ve rüzgâr enerji santralleri
Atık geri dönüşüm ve bertaraf tesisleri
Gıda ve sanayi üretim tesisleri
Bu değişikliklerle birlikte hangi projelerin ÇED sürecine dahil olacağına ilişkin kriterler yeniden belirlenmiş oldu.
