Son Mühür/ Gökmen Küçüktaşdemir- Bornova Belediyesi’nin kentin köklü geçmişini koruma altına almak ve tarihi dokuyu bilimsel temellere dayalı bir modelle geleceğe aktarmak amacıyla başlattığı stratejik çalışma tamamlandı. İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) ile iş birliği içerisinde yürütülen "Bornova Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı İmar Planı’na Esas Mekânsal Analizler ile Kentsel Tasarım Rehberi Hazırlanması" projesi, altı aylık titiz bir araştırma sürecinin ardından kamuoyuna sunuldu. Nevzat Kavalar Kültür Merkezi’nde düzenlenen geniş katılımlı toplantıda, kentin tarihsel hafızasını kayıt altına alan analizler ve Bornova’nın estetik kimliğini yeniden kurgulayan final raporu, projenin mimarları olan akademisyenler tarafından paylaşıldı.
Bilimsel analizlerle Bornova’nın kültürel envanteri çıkarıldı
Proje süresince görev alan farklı disiplinlerden akademisyenler, Bornova’nın mekânsal zenginliğini ve tarihsel katmanlarını detaylı raporlarla ortaya koydu. Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. Emine İpek Özbek, bölgenin eşsiz karakterine vurgu yaparak hazırlanan rehberin kentsel kimliği perçinleyeceğini belirtirken, Prof. Dr. Nezihat Köşklük Kahya, Fransız, İngiliz ve İtalyan Levanten ailelerin bıraktığı mimari mirasa dikkat çekti. Ege Üniversitesi’nden Doç. Dr. Şakir Çakmak ise kentin Levanten kimliğinden cami ve hamam gibi yapılarla örülü Türk kent dokusuna evrilme sürecini aktararak, belediyenin "Bornova Miras" projesinin bu tarihsel sürekliliği korumadaki önemini hatırlattı.
Yeşil kimlik ve ekolojik restorasyon hamlesi
Bornova’nın sadece binalardan ibaret olmayan tarihi peyzaj kimliği de hazırlanan rehberin odak noktalarından birini oluşturdu. Peyzaj Mimarı Öğr. Gör. Hüseyin Ünüvar tarafından hazırlanan Peyzaj Değerlendirme Raporu’nda, kentin iklimsel koşullarına uygun bir yeşil doku önerisi getirildi. Kurakçıl peyzaj uygulamalarının yaygınlaştırılması ve gölge etkisi yüksek ağaç türlerinin stratejik alanlara dikilmesi gerektiğini ifade eden Ünüvar, Bornova’nın tarihsel olarak sahip olduğu "yeşil Bornova" imajının ekolojik bir restorasyonla yeniden canlandırılması gerektiğini savundu.
İlk uygulama Tarihi Büyük Çarşı’da başlıyor
Toplantıda projelerin hayata geçirilme takvimine dair somut bilgiler veren Bornova Belediyesi Başkan Yardımcıları Özlem Ayan ve Ersel Tanrıöver, ortaya konan verilerin belediyenin gelecek vizyonu için temel referans kaynağı olacağını ifade ettiler. Tarihi Büyük Çarşı bölgesinin pilot uygulama alanı olarak seçildiğini müjdeleyen Tanrıöver; cephe rehabilitasyonları, aydınlatma tasarımları ve çevre düzenlemesi projelerinin tamamlandığını, gerekli onaylar için Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne başvuruların yapıldığını açıkladı. Bu adım, teorik rehberin sahada somut bir kentsel dönüşüme evrildiği ilk büyük operasyon olacak.
Yeni nesil imar planına referans belge
Sosyologlardan şehir plancılarına, CBS uzmanlarından mimarlara kadar geniş bir uzman kadrosuyla hazırlanan bu rehber, sadece görsel bir düzenleme sunmakla kalmıyor; aynı zamanda kentin ulaşım ve sosyal kullanım dengesini de yeniden kuruyor. Bisiklet yolları, yaya öncelikli trafik düzenlemeleri, tabela kirliliğinin önlenmesi ve kültür rotalarının oluşturulması gibi başlıkları içeren çalışma, Koruma Amaçlı İmar Planı’nın güncellenmesi sürecinde ana referans dokümanı olarak işlev görecek. Bu sayede Bornova Kentsel Sit Alanı, modern ihtiyaçları karşılarken tarihi ruhunu muhafaza eden bir yapıya kavuşacak.
