Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, yüksek yargıda verimliliği artırmak amacıyla teknolojik imkanlardan en üst düzeyde faydalanacaklarını duyurdu. 2026 yılının Eylül ayı itibarıyla yapay zeka sistemlerini operasyonel sürece dahil etmeyi hedeflediklerini belirten Özkaya, bu teknolojinin öncelikle raportörlerin hazırlık çalışmalarına destek vereceğini açıkladı. Yapay zekanın dosyaları kategorize etme ve ön değerlendirme aşamalarında kullanılacağını ifade eden Başkan Özkaya, hukuki takdir yetkisi gerektiren esas inceleme safhasında ise şimdilik yapay zekanın devreye girmesinin söz konusu olmadığını vurguladı. Bu adımın, özellikle kabul edilemezlik kararı ile sonuçlanan binlerce dosyanın tasnifinde büyük bir hız kazandırması bekleniyor.
Başvurularda şeffaflık ve "7 öncelik" kriteri
Yüksek mahkemenin dosya inceleme süreçlerine dair spekülasyonlara da açıklık getiren Özkaya, norm denetiminde "ilk gelen ilk çıkar" prensibinin esas alındığını hatırlattı. Bireysel başvurularda da geliş sırasına sadık kalındığını ancak 2025 Temmuz ayında güncellenen yeni kriterlerle bazı istisnaların getirildiğini belirtti. Buna göre; acil durumlar, pilot kararlar ve çekirdek hakları ilgilendiren başvurular için toplam 7 farklı öncelik kategorisi oluşturuldu. Özkaya, bu kriterlerin tamamen objektif ölçütlerle belirlendiğini ve adalet duygusunu pekiştirmek amacıyla başkanlık tarafından titizlikle takip edildiğini ifade etti.
UYAP üzerinden erişilebilirlik ve karar istatistikleri
Hak arama yollarını kolaylaştırmak için 1 Ekim 2025’te başlatılan UYAP Avukat Portalı üzerinden başvuru imkanının büyük ilgi gördüğünü söyleyen Özkaya, bugüne kadar 6 bin 686 başvurunun dijital ortamdan yapıldığını açıkladı. 2025 yılı verilerine göre mahkeme, yapılan 64 bin 321 başvuruya karşılık 71 bin 175 dosyayı sonuçlandırarak yüzde 111’lik bir başarı oranına ulaştı. 2012’den bu yana toplamda 714 binden fazla başvurunun yapıldığını belirten Özkaya, ihlal kararlarının büyük bir kısmının "makul sürede yargılanma hakkı" ile ilgili olduğunu, mahkemenin bir "süper temyiz" mercii gibi değil, yalnızca anayasal hak ihlali odaklı çalıştığını dile getirdi.
İhlal kararlarının uygulanma oranı: %99,7
AYM kararlarının uygulanmadığına dair eleştirilere rakamlarla yanıt veren Kadir Özkaya, verilen ihlal kararlarının yüzde 99,7’sinin icra edildiğini vurguladı. 31 Aralık 2025 itibarıyla süreci henüz tamamlanmamış yalnızca 83 dosyanın bulunduğunu belirten Özkaya, bu durumun sistemsel bir sorundan ziyade yorum farklılıklarından kaynaklandığını savundu. Anayasa’yı nihai yorumlama yetkisinin Anayasa Mahkemesi’ne ait olduğunu hatırlatan Başkan, yerel mahkemelerle yaşanan görüş ayrılıklarında AYM’nin anayasal yorumunun esas alınması gerektiğinin altını çizdi.
HDP kapatma davası ve yüce divan süreçleri
Kamuoyunun yakından takip ettiği HDP kapatma davasına ilişkin de güncel bilgiler paylaşan Özkaya, dosyanın devasa boyutlarına dikkat çekti. 520 kişinin eyleminin incelendiği, binlerce sayfadan oluşan ve 200 GB dijital materyal içeren davasında artık sona gelindiğini belirten Özkaya, teknik hazırlıkların tamamlanmak üzere olduğunu ve çok uzun zaman geçmeden esas incelemesine başlanacağını müjdeledi. Öte yandan, 2017’den bu yana yürütülen 12 Yüce Divan dosyasının tamamının karara bağlandığını ve 2025 sonu itibarıyla derdest Yüce Divan dosyası kalmadığını da sözlerine ekledi.
