Son Mühür / Erkan Doğan - İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi ve Müteahhitler Federasyonu Yüksek İstişare Kurulu Başkanı İsmail Kahraman, yapı denetim sektöründe yaşanan sıkıntıları ve çözüm önerilerini Son Mühür’e anlattı.
"Yapı denetim sektöründeki ‘elektronik atama’ büyük ölçüde suistimal ediliyor"
Yapı denetim sektöründe elektronik atama sisteminin büyük ölçüde suistimal edildiğini ifade eden Kahraman, “Meslektaşlarımız tarafından; yapı denetim sisteminde hizmet kalitesinden ödün verilmesi, rekabetçi bir ortamın oluşmaması ve yapı denetim kuruluşlarının koşulsuz iş güvencesi nedeni ile elektronik atama sisteminin büyük ölçüde suistimal edildiği, zaman kayıplarına neden olduğu için sistemin rehabilite edilmesinin uygun olacağı kanaatindeyiz. Elektronik atama sisteminde sınırsız iş garantisinin sağlanması Yapı Denetim Firmaları arasında rekabet ortamını oluşturmadığı için bu firmaların hizmet kalitelerini artırmadığı ve buna bağlı olarak da yazılı olmayan kurallar koyarak keyfi uygulamaların arttığını görüyoruz. Bakanlık tarafından RG-12/6/2025-32924 değişiklikle Hizmet Bedeli Oranları ile Hizmet Bedeline esas yapı gruplarının bedelleri güncellenmiş olmasına rağmen Elektronik atamanın gerçekleşmesinin ardından ofislerine davet ederek talep ettikleri kayıt dışı fiyat ve bir takım yazılı olmayan uygulamalarla karşı karşıya kalıyoruz. Bu yazılı olmayan talepleri kabul etmeyen meslektaşlarımız karşılıklı feshe zorlanmaktadır. Oysa atanmış olan yapı denetim firması ile çalışmak, işlerinde zaman kaybına uğramak istemeyen meslektaşlarımızın ilk tercihidir. Tüm bunlara rağmen Elektronik sistemden tekrar yapılan atamalarda da benzer durum devam etmektedir” dedi.
Rant Sistemi !
İşini düzgün yapan yapı denetim firmaları azınlıkta olsa da yapı denetim süreçlerinin her adımında farklı talepler karşımıza çıkıyor” diyen Kahraman, “Yapı Denetim firmaları şantiyelerimizle ilgili planlama yapmadıkları gibi şantiye tarafından yapılan planlamaları da hiçe sayarak şantiyelerimizde beton dökümü esnasındaki kısa süreli gecikmelerde dahi yapı denetim firması teknik personelinin ulaşım hizmetini sağlama talepleri, yerine getirilmediği takdirde şantiyeyi terk etmeye varan tehditlerle karşılaşılmaktadır. Yapı denetim Firmaları ile yapılan hizmet sözleşmelerinde fiyata dahil olmasına rağmen Yapı Denetim firmalarının bünyesinde bulundurması gereken veya dışarıdan hizmet alması gereken Jeoloji, Jeofizik ve Harita mühendislik hizmetinin bedellerini dahi istemeleri tam bir akıl tutulmasıdır. Kamu adına denetim faaliyeti yürüten bu tüzel kişilikler, deprem kuşağındaki ülkemizin yapı kalitesini artırmak hedefi için büyük hayallerle kurulan ve bizim de sektör olarak desteklediğimiz Yapı Denetim Sistemini “rant sistemi” ne çevirmiştir.
“Çözüm önerilerimiz”
Sektörde yaşanan sorunların çözümü hakkında Son Mühür’e özel açıklamalarda bulunan Kahraman, şunları söyledi, “Mevcut sistemde havuzdan sırası ile otomatik olarak yapı denetim kuruluşunun atanması yerine, havuzda sırası gelen ilk 3 yapı denetim kuruluşunun sistemde bu iş adına hizmet bedeli için Bakanlık tarafından belirlenen minimum ve maksimum katsayı aralığı üzerinden hazırladığı teklifi vermesi ile rekabet ortamının sağlanacağı ve bunun da sistemi iyi yönde geliştireceği kanaatindeyim. RG-12/6/2025-32924 değişiklikle 500 m2 altı yapıların yapı denetim firmasını kendilerinin seçmesi ile ilgili getirilen pilot uygulamanın 1.200 m2 altı yapıları kapsayacak şekilde revize edilmesi ile sistemin büyük oranda rehabilite olacağını düşünüyoruz. Bu çözüm önerilerimizi herhangi bir şekilde “denetim dışında kalmak” için değil bilakis Yapı Denetim sisteminin “daha iyi yönde gelişmesine katkı sağlamak” adına yapıyoruz. Bu konuda daha önce Bakanlığımız nezdinde yaptığımız girişimler sonucunda en azından Havuzdan direkt atama yerine ikinci bir denetim firma alternatifi sunulmaya, 500 m2 altı yapıların Elektronik atama dışında bırakılmasına ve aynı zamanda Yapı Denetim bedeli katsayılarında iyileşmeye gidilmesine önemli katkılar sağladık. Vatandaşlarımızın, Kamunun ve sektör bileşenlerinin ortak faydasına olacak girişim ve çalışmalara katkı sunmaya devam edeceğiz”
