Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkemenin gümrük vergileri konusundaki kısıtlayıcı hükmüne karşı sert bir hamleyle yanıt verdi. Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında konuşan Trump, mevcut tarifelere ilave olarak dünya genelini kapsayacak yüzde 10 oranında yeni bir küresel tarife kararını imzalayacağını duyurdu. Mahkemenin kararını "tam bir hayal kırıklığı" olarak nitelendiren Trump, bu kararın ardından geri adım atmak yerine daha güçlü yasal yetkilerle ticaret savaşını derinleştireceğinin sinyallerini verdi.
"Bazı üyelerden utanç duyuyorum"
Yüksek Mahkemenin, tarifelerin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA) başkana doğrudan vergi koyma yetkisi vermediğine hükmetmesi, Trump’ın sert tepkisine neden oldu. Kararı "berbat ve akıllıca yazılmamış" olarak tanımlayan ABD Başkanı, mahkemenin bazı üyelerini doğrudan hedef alarak onlardan utanç duyduğunu ifade etti. Yabancı ülkelerin yıllardır ABD’yi istismar ettiğini savunan Trump, mahkemenin bu kararının ardından rakip ülkelerin "sokaklarda dans ettiğini" ancak bu sevinçlerinin uzun sürmeyeceğini sert bir dille vurguladı.
Küresel tarife geliyor
Trump, mahkemenin geçersiz kıldığı IEEPA yetkileri yerine, 1974 Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü’nü devreye sokacağını açıkladı. Bu yasal düzenleme uyarınca uygulanacak olan yüzde 10’luk küresel ek verginin üç gün içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor. Ayrıca, 301. Bölüm ve diğer ilgili kanun maddeleri kapsamında, yabancı devletlerin ve uluslararası şirketlerin haksız ticari faaliyetlerine karşı kapsamlı soruşturmaların başlatılacağını duyuran Trump, "Amerika’yı yeniden büyük yapmak" hedefi doğrultusunda ticaretin düzenlenmesi için tüm alternatif yolların kullanılacağını belirtti.
Beş aylık geçiş süreci ve yeni gelir hedefi
Yasa gereği 150 gün boyunca yürürlükte kalabilecek olan bu yeni tarife düzenlemesi, Trump yönetimine yaklaşık 5 aylık bir stratejik inceleme süresi tanıyacak. Bu zaman zarfında ülkeler üzerindeki vergi baskısını kalıcı hale getirecek incelemelerin tamamlanacağını ifade eden Trump, bu sürecin sonunda eskisinden çok daha yüksek seviyelerde gelir elde edileceğini iddia etti. Mevcut durumda 232 ve 301. Bölümler kapsamında uygulanan tüm güncel tarifelerin ise aynen korunmaya devam edeceği bildirildi.
"Başkanın yetkileri daha net ve güçlü hale geldi"
Mahkemenin kararını kendi lehine yorumlayan Trump, yargı hükmünün aslında başkanın ticareti düzenleme yetkisini daha belirgin kıldığını savundu. IEEPA kapsamında bir ülkenin ekonomisini sarsma yetkisi varken, küçük bir gümrük ücreti talep etmenin engellenmesini mantıksız bulan Trump, kararın ardından ticaret hukukundaki diğer alternatiflerin daha efektif kullanılacağını anlattı. Süreç biraz daha uzun olsa da, bu hukuki zeminin gelirleri artıracağını ve Amerikan şirketlerini dış müdahalelere karşı çok daha güvenli bir koruma kalkanına alacağını dile getirdi.
Yüz milyarlarca dolarlık gelirin geleceği belirsiz
Toplantının en dikkat çekici noktalarından biri de geçmişte toplanan tarifelerin iade edilip edilmeyeceği sorusu oldu. Yüksek Mahkemenin, bugüne kadar elde edilen yüz milyarlarca dolarlık gelirin geri ödenmesine dair bir hüküm getirmemesini eleştiren Trump, bu paranın akıbetinin önümüzdeki yıllarda uzun sürecek yeni dava konularına gebe olduğunu ifade etti. Mevcut ticaret anlaşmalarının birçoğunun geçerliliğini koruyacağını ancak bazılarının yeni tarifelerle revize edileceğini belirten Trump, ekonomik milliyetçilik vurgusuyla konuşmasını tamamladı.
