Son Mühür / Yağmur Daştan - İzmir’de özellikle hafta sonları Körfez hattında oltasını alan birçok vatandaş Karataş’tan Bostanlı’ya, Alsancak’tan Üçkuyular’a kadar kıyılarda balık avlıyor. Kimi yakaladığını evine götürüyor, kimi ise satış yaparak ekmek parası kazanmaya çalışıyor. Kent yaşamının bir parçası haline gelen bu manzara, sofralara gelen balığın kaynağını zaman zaman tartışmaya açarken Körfez’in hangi noktasından tutulan balığın güvenli olduğu sorusunun cevabı da merak ediliyor. Biyolog Prof. Dr. Veysel Aysel, “İzmir’de, nereden tutulan balıklar yenmez?” sorusunu yanıtladı. Prof. Dr. Aysel, yurttaşlara hem sağlık hem de tüketim alışkanlıkları açısından açık uyarılarda bulundu.
“Balığı pişirirken dağılırsa…”
Körfez’in farklı noktalarında balık tutulduğunu belirten Prof. Dr. Aysel, “İzmir Körfezi’nde Karataş’tan, Alsancak’tan, Bostanlı’da, Üçkuyular’da, Göztepe’de balık yakalıyorlar ve bu balıkları tüketiyorlar. Burada bazen büyük balıklar da oluyor… Bu balıkları ya satıyorlar ya da evlerine götürüp pişiriyorlar. Yaşadığımız ekonomik gerçeklikte ‘Bu balıkları asla tüketmeyin’ diyemeyiz. Ancak vatandaşımız buralardan tutulan balıkları oldukça tüketmemeye çalışmalı, gerekli durumlarda da dikkatli ve az tüketmeli. Bazı durumlar ise çok önemli. Eğer balık pişirirken dağılıyorsa, o balığı yemeyin. Kedilerinize bile vermeyin. Çünkü bu orada inorganik kirlenmenin en üst seviyede olduğunun göstergesidir. Böyle durumlarda civa, kimyasal ve toksik metal düzeyleri yüksek olabilir. Bu oranın fazlalaşması durumunda midenizde ve bağırsak floranızda problemler yaşayabilirsiniz” ifadelerini kullandı.
“İşi bilen insanlar İç Körfez’den balık yemez”
Dış Körfez’den tutulan balıklar yenilebileceğini söyleyen Prof. Dr. Aysel, “Körfez’e girerken iki tane fener var, onun içi ‘İç Körfez’ olarak biliniyor. Midye de bu bölgelerden toplanıyor. Ayrıca kefal ve granyöz benzeri balıklar da tutuluyor. İşi bilen insanlar İç Körfez’den toplanan balıkları yemez. Orta Körfez diye bilinen Urla’ya kadar olan bir alan var. Narlıdere ve sonrası buraya dahil edebiliriz. O alanda tutulan balıktan pek korkmayın, çünkü orada akıntı çok fazla. Dış Körfez olarak bilinen alandan tutulan balıklar ise tabii yenilebilir. Eskiden Vali Konağı’nın olduğu alanda çipura yakalıyorduk, o zamanlar bu balıklar yenilebilirdi. Şimdi ise bu alanlardan tutulan balıkların tüketilmesini çok fazla önermiyoruz” dedi.
İzmir’de en güzel balık nerede yenir?
Balık alırken görsel işaretlere de dikkat edilmesi gerektiğini söyleyen Aysel, özellikle Karaburun hattına işaret etti: “En güzel balık Karaburun taraflarından tutulur. Bu taraflarda tutulan balıklar güzel olur. Ayrıca balık haline gittiniz, eğer ağlarda yeşillik fazla görürseniz yine asla oradan balık almayın. Onlar, kirli yerden balık toplamıştır. Bir balıkçıya gittiğinizde oradaki balığın nereden tutulduğunu bilmeniz çok mümkün değil. Bu gibi durumlarda balık alırken özellikle solungaçlarına dikkat etmeniz gerekiyor. Solungaçlar kırmızı, balığın derisi ve gözleri parlaksa bunlar taze balıktır. Balığı alırken solungaçlarına dokunun, elinize bir kırmızılık gelmemesi lazım. Aynı şekilde matlaşan balığı da almamalı. Midye tüketiminde de dikkatli olmalı.”
“Çipura temiz suları tercih eder”
Bazı türler hakkında da bilgiler paylaşan Prof. Dr. Aysel, “Ömrü kısa olan hamsi ve istavrit gibi balıklarda civa, kadmiyum, bakır gibi kanserojen maddeler birikemez, zaman müsait değil. Sardalya’yı da İç Körfez’de yakaladılarsa yemeyin, Karaburun, Mordoğan gibi yerlerde sardalya yenir. İzmirliler çipurayı tercih edebilir. Çipura temiz suları tercih eder. Çipura alamayanlar da lidaki yiyebilir. İsparoz da tercih edilebilecek balıklardan” diye konuştu.
