Son Mühür - Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ABD tarafından kaçırıldığı yönündeki iddialar ile ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki protestolara dair sert açıklamaları, küresel gündemde tansiyonu artırdı. Bölgesel istikrarsızlığın derinleştiğine ilişkin yorumlar çoğalırken, dikkatler İran’daki gelişmelere odaklandı.
The Times B planını açıkladı
The Times’a konuşan istihbarat kaynaklarına göre, 86 yaşındaki İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, ordu ve güvenlik güçlerinin emirleri uygulamadığını ya da tereddüt yaşadığını fark etmesi durumunda Tahran’dan ayrılmayı değerlendiriyor. Söz konusu planın, Hamaney’in ailesi ve 20’ye kadar yakın çalışma arkadaşını kapsadığı ifade edilirken, oğlu ve halefi olarak görülen Mojtaba Hamaney’in de bu hazırlığın içinde yer aldığı belirtildi. Eski İsrail istihbarat yetkilisi Beni Sabti ise Hamaney’in olası kaçış adresinin Moskova olabileceğini öne sürdü. Haberde, bu senaryonun Suriye lideri Beşar Esad’ın Aralık 2024’te muhaliflerin başkenti ele geçirmesinden önce Rusya’ya gitmesini örnek aldığı iddia edildi.
Mülklerini ve nakit rezervlerini topluyor
Haberde ayrıca, Hamaney’in yurt dışındaki mal varlıkları, mülkleri ve nakit kaynaklarını olası bir “güvenli çıkış” için bir araya getirdiği öne sürüldü. Hamaney’in denetimindeki Setad adlı yapının yaklaşık 95 milyar dolarlık bir serveti yönettiği, bu portföyde çok sayıda şirket ve gayrimenkulün yer aldığı aktarıldı. En yakın çevresindeki bazı isimlerin aile üyelerinin ise ABD, Kanada ve Dubai’de yaşadığı iddia edildi.
İran'daki protestolar
Ülke çapında ekonomik sorunların derinleşmesiyle birlikte son haftalarda birçok kentte protestoların düzenlendiği belirtiliyor. Göstericiler, eylemlerin bastırılması sırasında İslam Devrim Muhafızları, Basij güçleri, polis ve ordunun gerçek mermi, biber gazı ve tazyikli su kullandığını öne sürüyor. Batılı istihbarat kaynaklarının değerlendirmesine göre ise Hamaney’in, geçen yıl İsrail ile yaşanan 12 günlük çatışmanın ardından hem psikolojik hem de fiziksel açıdan yıprandığı, bu nedenle son dönemde kamuoyunda nadiren görüldüğü ifade ediliyor.
Tahran yeni adımlar atabilir
Ulusal İran-Amerikan Konseyi (NIAC) Başkanı Jamal Abdi, Venezuela’ya yönelik operasyonun bölgesel dengeleri daha da bozduğunu belirterek, “Ortaya çıkan yeni kanunsuzluk ortamı, her şeyi daha kırılgan hale getiriyor ve savaş ihtimalini yükseltiyor” değerlendirmesinde bulundu. Al Jazeera’nın aktardığına göre Abdi, Trump yönetiminin yaklaşımının İran’la çatışma isteyen çevreleri cesaretlendirebileceğini, Maduro’nun kaçırılmasının ise Tahran’ı askeri caydırıcılığını artırmaya ya da olası bir saldırıyı engellemek için adımlar atmaya itebileceğini ifade etti.
Trump ne dedi?
Uluslararası Politika Merkezi’nden kıdemli araştırmacı Negar Mortazavi, benzer endişelere dikkat çekerek, “Mevcut tabloda diplomasi için neredeyse hiç alan kalmadı; bu durum da ters yönde bir süreci, yani çatışmayı tetikliyor. Şu an İsrail, İran ve ABD olası bir çatışmaya doğru sürükleniyor” değerlendirmesinde bulundu. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki protestolara ilişkin Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran’ın barışçıl göstericilere ateş açması halinde ABD’nin müdahale edeceğini belirterek, “Silahlarımız hazır ve tetikte” ifadelerini kullandı.
