Kış aylarında bahçe bakımına devam etmek isteyen birçok kişi, bitkilerin budanması için uygun zaman konusunda tereddüt yaşıyor. Bahçecilik uzmanı Simon Eade, özellikle ocak ayında yapılan yanlış budamaların, birçok bitki türünde hastalık ve kuruma riskini artırdığı konusunda uyardı.
Çekirdekli meyve ağaçlarında hastalık riski öne çıkıyor
Uzmanlara göre elma ve armut gibi yumuşak çekirdekli meyve ağaçları kış budamasına daha dayanıklı görülüyor. Ancak erik, kiraz ve şeftali gibi çekirdekli meyve ağaçlarının kış aylarında budanması, bakteriyel kanser ve gümüş yaprak hastalığı gibi ciddi sorunlara zemin hazırlayabiliyor. Bu hastalıkların, hem verimi düşürdüğü hem de ağacın tamamen kurumasına neden olabildiği ifade ediliyor. Çekirdekli meyve ağaçları için en uygun budama zamanının yaz ayları olduğu belirtiliyor.
Yaprak dökmeyen bitkilerde eneriji kaybı yaşanabiliyor
Çam, şimşir ve benzeri her dem yeşil bitkiler, kış aylarında da gelişimlerini sürdürüyor. Bu dönemde yapılan budamalar, bitkinin enerji rezervlerini yara onarımına yönlendirmesine neden oluyor. Kısa süreli ısınmaların ardından gelen don olaylarının ise yeni sürgünlere zarar verdiği kaydediliyor.
Güllerde yanlış zamanlama çiçek kaybına yol açıyor
Sarmaşık ve çalı güllerinin büyük bölümünün çiçeklerini bir önceki yılın sürgünlerinde açtığı bildiriliyor. Kış ortasında yapılan budamaların, ilkbahar ve yaz aylarında çiçek sayısında belirgin azalmaya neden olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, güller için asıl budama döneminin ilkbahar başı olduğunu vurguluyor.
Akdeniz bitkileri soğuğa karşı daha hassas
Lavanta, kekik ve biberiye gibi odunsu Akdeniz bitkilerinin, kış aylarında yapılan kesimlere karşı oldukça duyarlı olduğu ifade ediliyor. Bu bitkilerde oluşan yaraların, soğuk havanın dokulara daha hızlı nüfuz etmesine yol açtığı ve yanlıs budamanın geri dönüşü zor kurumalar oluşturabildiği belirtiliyor. Bu nedenle budama için don riskinin geçtiği dönemlerin tercih edilmesi öneriliyor.
Ocak ayı için sınırlı bir istisna bulunuyor
Uzmanlar, ocak ayında budamaya uygun olan nadir bitkilerden birinin Mahonia (Sarıboya çalısı) olduğunu aktardı. Çiçeklenmesini tamamlamış ve formu bozulmuş bitkilerin, bu dönemde hafif budamayla şekillendirilebileceği ifade edildi. Bunun dışındaki türler için ise budama işleminin ilkbahara ertelenmesi gerektiği bildirildi.
