SON MÜHÜR – MERVE TURAN/ İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Planlama Ajansı (İZPA) tarafından hazırlanan ve şehrin uzun vadeli vizyonunu ve stratejilerini şekillendirmeyi amaçlayan serinin yedinci paneli Dr. Murad Tiryakioğlu’nun moderatörlüğünde İzQ İnovasyon Merkezi’nde gerçekleşti.
“Yerelden globale çoklu krizleri tetikliyor”
“Sağlıklı Bir İzmir” temalı panelin açılış konuşmasını yapan Veteriner Hekim Adnan Serpen, ‘tek sağlık’ yaklaşımının tarihçesi ve önemine değindi.
Adnan Serpen, bu yaklaşımın insan, hayvan ve çevre sağlığına dair sorunları çözmede eşsiz bir iş birliği sunduğunu vurgulayarak, “Ekosistem sağlığının bozulması, yerelden globale çoklu krizleri tetikliyor.
Küresel, ülkesel ve kentsel ölçekte sorunlar giderilmeli. Tek sağlık yaklaşımı kapsamında tarım alanlarının ve sulak alanların, yeşil alanların korunması büyük önem taşıyor. İnşaat sektörü üzerinden büyüyen rantı durdurmak, bu alanı düzenlemek gerekiyor” dedi.
“İklim-akıllı kentler oluşturulmalı”
Panelin ikinci konuşmacısı Uzman Doktor Mine Durusu Tanrıöver, iklim krizi ve hava kalitesindeki bozulmanın en çok hassas grupları, özellikle bebekleri, yaşlıları, kronik hastalıkları olanları ve dışarıda çalışan işçileri etkilediğini belirterek, “Hava kirliliği her yıl 7 milyondan fazla insanın ölümüne sebep oluyor.
Hava kalitesini, fosil yakıtları azaltarak, ölçme ve izleme yaparak, yeşil dokuyu çoğaltarak artırabiliriz. Hava kalitesinden sonra kentsel anlamda insan sağlığını etkileyen ikinci faktör ise gürültü.
Gürültü; stres, uyku bozukluğu, çocuklarda hiperaktivite, dikkat eksikliği gibi birçok soruna sebep oluyor. Buna karşı önlem olarak kentin gürültü haritası çıkarılmalı, sessiz alanlar oluşturulmalı.
Yaşam için bir diğer tehdit ise sıcaklık artışı. Buna neden olan faktörlerin başta gelenleri ise küresel ısınma, kentsel ısı adası etkisi, ısı emen bina ve yüzey kaplamaları, yeşil alan yokluğu, ısı oluşturan insan faaliyetleri, kentin tasarımında doğal soğutma yöntemlerinin göz ardı edilmesi.
Tüm bu tehditlere karşı toprak ile bağlar güçlendirilmeli, örneğin kent bostanları oluşturulmalı. Gıda sistemleri dönüştürülmeli. İklim-akıllı kentler oluşturulmalı.” dedi.
Kent yaşamının insan üzerindeki etkisi
Panelin son konuşmacısı Psikiyatrist Dr. Mevhibe Tümüklü, kent yaşamının ruh sağlığı üzerindeki etkilerine dair önemli bilgiler paylaştı.
Mevhibe Tümüklü, kentlerdeki afetlerin travma sonrası stres bozukluğu gibi sorunları tetiklediğini, iklim değişikliğinin ise anksiyete başta olmak üzere birçok psikolojik soruna yol açtığını ifade etti.
Ekolojik dengenin bozulmasından kaynaklanan eko-anksiyeteyi azaltmak için yeşil, aktif, sosyal ve güvenli alanların arttırılması gerektiğini belirten Mevhibe Tümüklü, bunun yanı sıra fiziksel hareketin teşvik edilmesi, kentlerde yürüyüş yollarının oluşturulması, sosyal alanların genişletilmesi, grup etkinliklerinin ve mahalle örgütlenmelerinin desteklenmesi gerektiğini söyledi.
