Ülkenin tektonik kuşakları üzerinde yer alan kentte, uzmanların yıllar süren saha çalışmaları ve jeolojik incelemeleri, yapılaşma ile doğanın güçleri arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gözler önüne serdi. Binaların inşa edildiği zeminlerin karakteristik özellikleri ve sismik enerji üreten kırıkların haritalanmasıyla oluşturulan kapsamlı veriler, kentte yaşanabilecek olası bir doğa olayında tablonun nerelerde daha ağırlaşabileceğine dair kritik ipuçları barındırıyor.
KÖRFEZ HATTI VE SIVILAŞMA TEHLİKESİ
Yer bilimcilerin hazırladığı risk haritalarının en koyu kırmızı noktaları, genellikle deniz kıyısına yakın ve alüvyon dolgu zeminler üzerine kurulu bölgelerde yoğunlaşıyor. 2020 yılında yaşanan ve merkez üssü kilometrelerce uzakta olmasına rağmen şehirde derin yaralar açan sarsıntı, zeminin deprem dalgalarını nasıl büyüttüğünü acı bir tecrübeyle kanıtlamıştı. Bu sismik tablonun merkezinde ise Bayraklı ve Karşıyaka yer alıyor. Özellikle Bayraklı ovası ve Karşıyaka'nın sahil şeridi, yeraltı su seviyesinin yüksekliği ve taşıma kapasitesi düşük, suya doygun gevşek zemin yapısı nedeniyle 'sıvılaşma' riskinin zirve yaptığı alanlar olarak öne çıkıyor. Çiğli'nin büyük bir bölümü de geniş delta ovası üzerinde yer alması ve benzer jeolojik dezavantajları barındırması sebebiyle sismik dalgaların yıkıcı etkisine en açık ilçeler grubunda değerlendiriliyor.
DOĞRUDAN FAY ÜZERİNDEKİ YERLEŞİMLER
Tehlike sadece deniz kenarındaki dolgu veya yumuşak zeminlerle sınırlı kalmıyor; kentin altını adeta bir ağ gibi saran aktif fay hatlarının tam kalbinde yer alan ilçeler de büyük bir tektonik gerilim taşıyor. Seferihisar ve Tuzla fay zonlarının doğrudan etki alanında kalan bölgeler, kırılma anında ilk enerjiyi göğüsleyecek konumda bulunuyor. Bu doğrultuda, İzmir'in güneybatı aksında konumlanan Seferihisar, hem geçmişte ürettiği sarsıntılar hem de altından geçen diri faylar sebebiyle risk haritasının başköşesine yerleşiyor. Aynı fay sistemlerinin uzantısında yer alan Balçova ve Narlıdere'nin dağ yamaçları dışındaki ova ve kıyı kesimleri de ciddi bir yapısal sınavla karşı karşıya kalma potansiyeli taşıyor.
KONAK VE BORNOVA'NIN ZEMİN DEZAVANTAJI
Kentin kalbi konumundaki idari ve ticari merkez Konak, hem sonradan doldurulmuş alanları hem de yüksek nüfus yoğunluğuyla listenin en dikkat çeken noktalarından biri. Alsancak kordon boyu başta olmak üzere denize sıfır inşa edilmiş bölgeler, olası bir sarsıntıda zemin büyütmesi tehlikesiyle yüzleşiyor. Diğer taraftan Bornova Ovası da jeolojik geçmişinde bir iç deniz yatağı olmasının bedelini yumuşak zeminiyle ödüyor. İlçenin kayalık olan dağ yamaçları nispeten güvenli kabul edilse de, ovanın tam ortasına kurulu olan yerleşimler deprem dalgalarını bir sünger gibi emip binalara çok daha şiddetli iletme tehlikesi barındırıyor.
