İzmir’in Tire ilçesi, kültürel miraslarıyla öne çıkan yerleşimlerin başında geliyor. Cumhuriyet Mahallesi’nde bulunan İbni Melek Türbesi ise doğumuna dair anlatılan sıra dışı rivayetlerle bilinen Abdüllatif İbni Melek Efendi’ye ait. Aynı bölgede yer alan medrese ve diğer kabirler, türbenin tarihsel anlamını güçlendiriyor.
Meleklerin Koruduğu Çocuk Rivayeti
Tireli fıkıh, meal ve tefsir âlimi Abdüllatif İbni Melek Efendi, Aydınoğlu Mehmet Bey ve oğullarına hocalık yapmasıyla tanınıyor. Rivayete göre babası hac yolculuğundayken annesi hayatını kaybediyor ve doğmamış bebeğiyle birlikte defnediliyor. Mezar açıldığında bebeğin sağ elinin küçük parmağını emer halde bulunması üzerine “meleklerin koruduğu çocuk” anlamına gelen İbni Melek adıyla anılmaya başlıyor.
Türbede Kimler Yatıyor?
Türbe, İbni Melek Efendi’nin yanı sıra oğlu Mehmet Efendi, Evliya Ali Efendi ve 1394’te vefat eden Seyidi Rabbani Mevlana Nizamettin Nevvare’nin kabirlerini barındırıyor. Bu yönüyle yapının yalnızca kişisel değil, bölgesel tarih açısından da önem taşıdığı belirtiliyor.
Mimari Yapısı ve Yeniden İnşası
Yaklaşık 20 metrekarelik alan üzerine kesme taşla inşa edilen türbe, dört yanı kapalı ancak üstü açık bir forma sahip. Yapıya sivri kemerli basamaklarla ulaşılıyor. Zamanla yıkılan türbe, 1956 yılında Tire Belediyesi tarafından yeniden inşa edilerek bugünkü görünümüne kavuştu.
İbni Melek Türbesi’ne Nasıl Gidilir?
Türbe, Cumhuriyet Mahallesi’nde, İbni Melek Medresesi’nin hemen yanında bulunuyor. İzmir merkezden ulaşım için izlenen rota şu şekilde: İZBAN ile Torbalı durağında iniliyor, buradan 798 Tire Terminal İçi numaralı ESHOT otobüsüne binilerek Tire Meydan durağında iniliyor. Kısa bir yürüyüşün ardından türbeye ulaşılabiliyor.
Tire’nin manevi ve kültürel kimliğinde önemli yer tutan İbni Melek Türbesi, rivayetlerle harmanlanan geçmişi ve medrese yapısıyla tarih meraklılarına sessiz bir tanıklık sunuyor. Yerel hafızada özel bir yere sahip olan türbe, bölgeyi ziyaret edenler için görülmesi gereken noktalardan biri olarak gösteriliyor.
