Ege Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Altun’un yürütücülüğünü üstlendiği, “İzmir Körfezi Kıyılarında Paleosıvılaşma İzlerinin Çok Disiplinli Karakterizasyonu” başlıklı proje, TÜBİTAK-ARDEB 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında hibe almaya hak kazandı. Proje, İzmir Körfezi kıyılarında geçmiş depremlerin zemin üzerindeki etkilerini modern tekniklerle inceleyerek, bölgedeki olası deprem risklerine ilişkin kritik veriler sunmayı amaçlıyor.
TÜBİTAK desteği alan disiplinlerarası proje
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, projede yapay zeka ve ileri geoteknik yöntemler gibi modern teknolojilerin bir araya getirildiğine dikkat çekerek, destek almaya hak kazanan Prof. Dr. Selim Altun ve ekibini tebrik etti. Alcı, projenin disiplinlerarası yaklaşımıyla bölgesel deprem risk analizine önemli katkılar sağlayacağını vurguladı.
Tarihsel deprem verilerindeki açığı kapatma hedefi
Projeyle ilgili açıklama yapan Prof. Dr. Selim Altun, “Depremlerin yol açabileceği sıvılaşma gibi zemin sorunlarının ve tekrarlanma aralıklarının belirlenmesinde mevcut tarihsel ve modern dönem katalogları çoğu zaman yetersiz kalabiliyor. Bu proje, ‘paleo-sıvılaşma’ izlerini inceleyerek bu eksikliği gidermeyi hedefliyor. Holosen ve Geç Pleyistosen dönemlerine ait bulgular saha çalışmaları ve yaşlandırma analizleriyle değerlendirilecek” dedi.
Modern teknolojilerle hassas analiz
Prof. Dr. Altun, İzmir Körfezi kıyılarında yapılacak saha çalışmalarında çok sayıda teknolojik yöntemin bir arada kullanılacağını belirtti. Drone görüntülerinin yapay zeka ile işlenmesinden elde edilecek haritalar, sismik ölçümler ve sondaj verileri birleştirilecek. Açılacak çukurlardan alınacak numuneler, C14 ve optik lüminesans (OSL) teknikleriyle yaşlandırılarak geçmiş depremlerin zaman çizelgesi çıkarılacak.
Zemin örneklemesinde hassas yöntemlerin tercih edileceğini aktaran Altun, “Sıvılaşma derinliklerini belirlemek için piezokoni penetrasyon deneyi (CPTu) uygulanacak. Numune alımında ise örselenmeyi minimuma indiren ‘GEL-PUSH’ ve ‘Shelby tüp (UD)’ yöntemleri kullanılacak. Elde edilen numuneler üzerinde gerçekleştirilecek dinamik üç eksenli deneyler ve geriye dönük analizlerle, bölgeyi geçmişte etkileyen depremlerin büyüklükleri ve pik yer ivmeleri tahmin edilebilecek” ifadelerini kullandı.
Projede disiplinlerarası katkılar
Projede Prof. Dr. Selim Altun yürütücü olarak görev alırken; Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünden Dr. Öğr. Gör. Ş. Çağlar Tuna, Dokuz Eylül Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümünden Öğr. Gör. Zülfikar Erhan ve Özkan C. Özdağ araştırmacı olarak çalışıyor. Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümünden Prof. Dr. Hasan Sözbilir ve Doç. Dr. Mustafa Softa ise danışman olarak projeye katkı sağlıyor.
Bu projeyle İzmir Körfezi kıyılarında geçmiş depremlerin izleri modern yöntemlerle ortaya çıkarılarak, bölgenin gelecekteki deprem risk yönetimine önemli katkılar sağlanması hedefleniyor.
