SON MÜHÜR/Cumhur Erkek-Gayrimenkul alım, satım ve kiralama süreçlerinde milyonlarca vatandaşı ve emlak sektörünü doğrudan etkileyecek yeni düzenlemeler yolda. Ticaret Bakanlığı, sahte ilanların önüne geçmek, manipülatif fiyat artışlarını engellemek ve kayıt dışı emlakçılıkla mücadele etmek amacıyla Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nde (EİDS) kapsayıcı değişikliklere hazırlanıyor. Ankara'da düzenlenen TÜMSED 1. Uluslararası Gayrimenkul Sektörünün Geleceği Zirvesi'nde konuşan Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanı Abdullah Ünlü, sektörü bekleyen kritik yeniliklerin detaylarını paylaştı.
E-Devlet’ten Yetki Vermek Yetmeyecek
EİDS kapsamında halihazırda taşınmaz sahiplerinin ilan verecek emlakçıya e-Devlet üzerinden yetki tanımlaması gerekiyordu. Yeni dönemde bu sistem bir adım daha öteye taşınıyor. Yetkilendirme işlemi tek başına yeterli olmayacak, yetki sözleşmelerinin de e-devlet sistemiyle entegre şekilde yürütülmesi sağlanacak. Emlakçı ile taşınmaz sahibi arasındaki yetki sözleşmesi feshedildiği anda, ilgili ilan da portal üzerinden otomatik olarak yayından kaldırılacak. Sektör temsilcilerinin talebi doğrultusunda, bir taşınmaz için yalnızca tek bir emlakçıya yetki verilebilmesi konusu bakanlık tarafından değerlendiriliyor. Ancak küçük işletmelerin mağdur olmaması adına temkinli yaklaşılıyor.
Yabancılar ve Tapusuz Taşınmazlardaki Açık Kapatılıyor
Mevcut sistemde, yabancı mülkiyetindeki veya tapu kaydı bulunmayan (tapusuz) taşınmazlar için 'işaretleme' yapılarak ilan verilebiliyordu. Bu durumun suistimal edilerek yetki şartının delindiği tespit edildi. Yakın zamanda devreye girecek yeni tedbirlerle, yabancı malikler ve tapusuz gayrimenkuller için de doğrulama zorunluluğu getirilecek. Doğrulaması yapılmayan hiçbir taşınmaz ilan platformlarında denetimsiz şekilde yer alamayacak.
'Güvenli Ödeme Sistemi' Geliyor
İkinci el araç satışlarında başarıyla uygulanan 'Güvenli Ödeme Sistemi', dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik risklerini sıfırlamak amacıyla taşınmaz alım satımlarına da entegre edilecek. 1 Ekim itibarıyla zorunlu olması planlanan sistem için yönetmelik değişikliği yapılarak hazırlık süresi bir miktar uzatılacak. Alıcı, gayrimenkul bedelini doğrudan satıcıya değil, sistemin güvenli havuz hesabına aktaracak. Para, tapu dairesindeki devir tescil işlemi tamamlanana kadar blokeli kalacak. İşlem onaylandığı anda para otomatik olarak satıcının hesabına geçecek. Emlak işletmelerinin hizmet bedellerinin (komisyon) de bu güvenli ödeme sistemine dahil edilmesi talebi bakanlıkça değerlendirmeye alındı.
Kaçak Emlakçıya ve Fahiş Fiyata Ağır Cezalar
Ticaret Bakanlığı'nın ilan portalları üzerindeki veri analizleri ve saha denetimleri aralıksız devam ediyor. Yetkisiz ve kayıt dışı çalışan 1.800 kişiye 105 milyon liranın üzerinde idari para cezası kesildi. İlan sitelerindeki manipülatif ve fahiş fiyat artışları mercek altına alınarak 1.500 kişiye yaptırım uygulandı.
Tapu Harçlarında İndirim Müjdesi Yolda
Piyasadaki işlemlerin yaklaşık %95'inde gerçek satış bedellerinin tapuya yansıtılmadığına dikkat çeken Tapu Dairesi Başkanı Abdullah Ünlü, sektörün vergi indirimi taleplerini Hazine ve Maliye Bakanlığı'na ilettiklerini belirtti. Hazine ve Maliye Bakanlığı, güvenli ödeme sisteminin tamamen oturması ve 'Otomatik Rayiç Sistemi' nin devreye girmesiyle vergi kayıplarının %90 oranında engelleneceğini öngörüyor. Taşınmaz Değerleme Daire Başkanlığı'nın çalışmaları ve kayıt dışılığın önlenmesiyle birlikte, %4 seviyesindeki tapu harçlarının düşürülmesi, değer artış vergisi oranlarında indirime gidilmesi ve bir defaya mahsus af getirilmesi gündeme gelecektir.
