Sahte sigorta ve “hatır sigortası” uygulamalarına yönelik denetimlerini artıran Sosyal Güvenlik Kurumu, yapay zekâ destekli incelemelerle usulsüz işlemleri tespit ediyor. Kurumun kontrollerinde fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişilerin emeklilikleri iptal edilirken, yapılan ödemeler faiziyle geri alınıyor.
Yapay zeka destekli denetimler yaygınlaştı
SGK, haksız kazanç elde edilmesini önlemek amacıyla sigorta bildirimlerini gelişmiş algoritmalarla analiz ediyor. Yeni sistemler sayesinde sahte iş yerleri, tabela şirketleri ve gerçeğe aykırı sigorta kayıtları kısa sürede belirlenebiliyor.
Son 5 yıllık verilere göre, fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterildiği tespit edilen yaklaşık 650 bin kişinin emeklilik işlemi iptal edildi. Denetim süreçlerinin önümüzdeki dönemde daha da sıkılaştırılması bekleniyor.
Hizmet dökümündeki “K, Ş, S” kodları neyi ifade ediyor?
Uzmanlara göre, e-Devlet Kapısı üzerinden görüntülenen hizmet dökümünde yer alan bazı harf kodları inceleme sürecine ilişkin önemli bilgiler içeriyor:
K (Kontrollü): İş yerinin SGK tarafından inceleme altında olduğunu gösteriyor.
Ş (Şüpheli): Sigorta bildiriminde ciddi usulsüzlük şüphesi bulunduğunu ifade ediyor.
S (Sahte): İşlemin sahte olduğunun kesinleştiğini gösteriyor. Bu durumda sigorta primleri iptal edilirken emeklilik de geçersiz sayılıyor.
Uzmanlar, özellikle “S” kodunun ağır yaptırımlara işaret ettiğine dikkat çekiyor.
Haksız ödemeler faiziyle geri alınıyor
Usulsüz yöntemlerle emekli olduğu belirlenen kişiler yalnızca maaş kesintisiyle karşılaşmıyor. SGK, ödenmiş emekli aylıkları ile sağlanan sağlık hizmetlerinin bedelini yasal faiziyle birlikte geri talep ediyor. Sürecin haciz işlemlerine kadar uzanabildiği, ayrıca “resmî belgede sahtecilik” suçlamasıyla adli soruşturma başlatılabildiği belirtiliyor.
Vatandaşlara “yasal yolları tercih edin” çağrısı
Uzmanlar, fiilen çalışılmayan bir iş yerinde sigortalı gösterilmenin hem çalışan hem de işveren açısından ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceğini vurguluyor. İsteğe bağlı sigorta gibi yasal seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiği belirtilirken, vatandaşlara e-Devlet kayıtlarını düzenli kontrol etmeleri ve şüpheli durumlarda ilgili kurumlara başvurmaları öneriliyor.
