Son Mühür- İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bugün gerçekleştirilecek meclis toplantısında, belediyenin teşkilat yapısında değişiklik öngören düzenleme yeniden gündeme geliyor. Geçtiğimiz meclis toplantısının birinci birleşiminde de ele alınan önerge kapsamında özellikle AKOM’un (Afet Koordinasyon Merkezi) İtfaiye Dairesi Başkanlığı’na bağlanması tartışma konusu olmuştu. Özellikle, Mühendislik Jeolojisi Şube Müdürlüğü kapatılarak görevlerinin Zemin İnceleme Şube Müdürlüğü bünyesinde yürütülmesi, Afet ve Risk Yönetimi Şube Müdürlüğü’nün Deprem Risk Yönetimi Şube Müdürlüğü, Yapı İnceleme ve İyileştirme Şube Müdürlüğü’nün ise Afet Bilgi Altyapısı Şube Müdürlüğü olarak değiştirilmesi Oda’lar tarafından da tepki çekmişti.
Önergede ayrıca Zabıta Dairesi Başkanlığı bünyesinde İlan ve Reklam Denetim Şube Müdürlüğü kurulması ve Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı’nın bağlı olduğu Genel Sekreter Yardımcılığı makamının değiştirilmesi teklif ediliyordu. Önerge İzBB Meclisi’nin birinci birleşiminde komisyonlara sevk edilmişti.
Komisyonlarda AKOM ayrılığı
Söz konusu değişiklik Hukuk, Kentsel Dönüşüm ve Konut Politikaları Komisyonlarınca oybirliğiyle uygun bulunurken, Çevre ve Sağlık ile Deprem ve Afet Komisyonlarında AKOM’un konumu konusunda ayrışma yaşandı. Komisyonların değerlendirmesinde önergenin ilk üç maddesi oybirliğiyle uygun bulunurken, AKOM’un İtfaiye Dairesi Başkanlığı’na bağlanmasını öngören 4. madde oyçokluğuyla uygun bulunmadı.
Muhalif görüşün gerekçesinde, AKOM’un Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı bünyesinde kalmasının; risklerin belirlenmesi, hazırlık, planlama, erken uyarı, afet anı koordinasyonu, müdahale, iyileştirme ve afet sonrası değerlendirme süreçlerinin bütünleşik biçimde yürütülmesine imkân sağlayacağı savunuldu. Gerekçede, AKOM’un yalnızca bir müdahale birimi olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtilerek, merkezin İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin tüm birimleri, 30 ilçe belediyesi, kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları arasındaki koordinasyonu sağlaması gerektiği ifade edildi.
“AKOM’un yeri müdahale biriminin içerisinde değil”
Komisyon raporunda, AKOM’un operasyonel bir birimin altında konumlandırılması halinde koordinasyon fonksiyonunun o birimin görev alanı ve bakış açısıyla sınırlandırılabileceği öne sürüldü. Raporda, “AKOM'un doğru yeri, bir müdahale biriminin içerisinde değil; müdahale birimlerinin tamamını aynı afet yönetimi sistemi içerisinde koordine edebileceği yapıdır” görüşüne yer verildi.
Bugünkü meclis toplantısında söz konusu teşkilat şeması değişikliğine ilişkin komisyon raporu meclis üyelerinin değerlendirilmesine sunulacak.
İlgili komisyon raporu şu şekilde;
"Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığının 10/08/2026 tarihli ve 3117702 sayılı Yazıları ile Daire Başkanlığı bünyesinde yer alan birimlerin görev alanları, hizmet kapsamları ve faaliyet konuları yeniden değerlendirilerek yürütülen çalışmalardaki hizmet kalitesini ve idari koordinasyonu arttırarak, çalışmaları daha etkin ve verimli yürütebilmek amacıyla; Mühendislik Jeolojisi Şube Müdürlüğünün kapatılarak görev ve faaliyetlerinin Zemin İnceleme Şube Müdürlüğü bünyesinde yürütülmesi, Afet ve Risk Yönetimi Şube Müdürlüğü isminin Deprem Risk Yönetimi Şube Müdürlüğü olarak değiştirilmesi, Yapı İnceleme ve İyileştirme Şube Müdürlüğünün isminin Afet Bilgi Altyapısı Şube Müdürlüğü olarak değiştirilmesi; (2) Zabıta Dairesi Başkanlığının 14/08/2026 tarihli ve 3127332 sayılı Yazıları ile Belediyemiz yetki ve sorumluluk alanı içerisinde kent estetiğinin korunması, görsel kirliliğin önlenmesi, kamusal alanlardaki kamu düzeni ve huzurun tesis edilmesi ile idari ve fiziki müdahale gerektiren saha operasyonlarının tek merkezden hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla İlan ve Reklam Denetim Şube Müdürlüğünün kurulması; (3) Genel Sekreter Yardımcılığı (Hakan UZUN) Makamına bağlı olarak faaliyetini sürdürmekte bulunan Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığının Genel Sekreter Yardımcılığı (İsmail MUTAF) Makamına bağlı olarak faaliyetlerini sürdürmesi; (4) hizmetlerin etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığına bağlı olarak faaliyetini sürdürmekte bulunan Afet Koordinasyon Merkezi Şube Müdürlüğünün (AKOM), İtfaiye Dairesi Başkanlığına bağlı olarak faaliyetlerini sürdürmesi amacıyla 5 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 21. maddesi kapsamında hazırlanan “Teşkilat Şeması”na ilişkin Sayın Meclisimizce karar alınmasının; Hukuk – Kentsel Dönüşüm ve Konut Politikaları Komisyonlarınca oybirliği ile uygun bulunduğuna, Çevre ve Sağlık – Deprem ve Afet Komisyonlarınca “‘Önergenin 1., 2. ve 3. maddelerinin oybirliği ile uygun bulunduğuna, 4. maddesinin ise; İzmir Büyükşehir Belediyesi açısından AKOM'un Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı bünyesinde yapılandırılması; afetlerin yalnızca müdahale aşamasına odaklanan bir anlayış yerine, risklerin belirlenmesi, hazırlık, planlama, erken uyarı, afet anı koordinasyonu, kaynak yönetimi, müdahale, iyileştirme ve afet sonrası değerlendirme süreçlerini tek bir bütünleşik sistem içerisinde yönetme imkânı sağlamaktadır. AKOM'un herhangi bir operasyonel müdahale biriminin altında konumlandırılması halinde koordinasyon fonksiyonunun söz konusu birimin görev alanı ve bakış açısıyla sınırlandırılması riski bulunmaktadır.Oysa AKOM'un temel görevi belirli bir hizmeti doğrudan yürütmek değil; İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin tüm birimleri, 30 ilçe belediyesi, kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının afet yönetimi kapasitesini aynı sistem içerisinde bir araya getirerek ortak bir operasyonel resim oluşturmak, karar desteği sağlamak ve kaynakların doğru zamanda doğru yere yönlendirilmesini sağlamaktır. Bu nedenle AKOM'un Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı bünyesinde bulunması; koordinasyonun tarafsızlığını, kurumlar arası eşgüdümü, afet planlarının uygulanabilirliğini, risk azaltma ile müdahale arasındaki bağlantıyı ve İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin afetlere karşı kurumsal kapasitesinin sürdürülebilirliğini güçlendiren bir yapılanmadır. AKOM'un doğru yeri, bir müdahale biriminin içerisinde değil; müdahale birimlerinin tamamını aynı afet yönetimi sistemi içerisinde koordine edebileceği yapıdır.’ gerekçeleriyle oyçokluğu ile uygun bulunmadığına” ilişkin Rapor. (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dai.Bşk.E.3156865)"
