ALES standart sapma konusu, sınav sonrası en çok konuşulan başlıkların başında geliyor. Adaylar netlerinin hangi puana karşılık geleceğini merak ediyor.
Konuyla ilgili yanlış bilinenler de az değil. Özellikle soru zorluğu ile puan arasında kurulan bağlantı çoğu zaman hatalı yorumlanıyor.
ALES standart sapma puanı gerçekten var mı?
ÖSYM'nin puan hesaplama yönteminde standart sapma açık şekilde yer alıyor. Kurum, kılavuzunda da belirttiği üzere adayların ham puanlarını değerlendirirken hem ortalamayı hem de sapma değerini hesaba katıyor.
Yani ham netler doğrudan puana çevrilmiyor. Her sınav dönemi için ayrı bir istatistiksel değerlendirme yapılıyor ve puanlar bu tabloya göre şekilleniyor.
Zor soruyu çözmek ekstra puan getirmiyor
Adaylar arasında yaygın bir kanı, zorlu soruların çözülmesi halinde sapma sayesinde daha yüksek puan alınacağı yönünde. Bu bilgi ÖSYM sisteminde karşılık bulmuyor.
Sayısal testteki birinci soruyla ellinci soru aynı ağırlığa sahip. Sistemde soru bazlı bir katsayı farkı bulunmuyor, dolayısıyla hangi soruyu çözdüğünüz puana etki etmiyor.
Standart sapma, tek tek soruların zorluk derecesine göre değil, o dönem sınava giren adayların Sayısal ve Sözel testlerdeki genel başarısına ve puan dağılımına göre belirleniyor. Ölçüt bireysel performans değil, kitlenin toplu tablosu.
Netlerin puan karşılığı sınavdan sınava değişiyor
Standart sapmanın sabit bir puan karşılığı da yok. Bu nedenle "şu kadar puan getirir" şeklinde net bir rakam vermek mümkün olmuyor.
Getirisi, sınava giren kitlenin yapısına ve sınavın zorluk seviyesine göre değişiyor. Sapma, aslında netlerin kaç puana dönüşeceğini belirleyen esnek bir çarpan işlevi görüyor.
Zor geçen bir sınavda tek bir netin puan değeri yükseliyor. Kolay bir oturumda ise aynı net, nispeten daha düşük bir puan karşılığı buluyor.
Bu tablo, adayların sonuç açıklanmadan önce yaptıkları puan tahminlerinin neden tutmadığını da açıklıyor. Kesin puan, ancak ÖSYM'nin sonuçları ilan etmesiyle netleşiyor.
Uzmanların önerisi, adayların sapma hesabına takılmak yerine net sayısını artırmaya odaklanması yönünde. Sonuçta puanı yukarı taşıyan tek değişken, doğru cevap sayısı olarak kalıyor.
