Balkan coğrafyasında yüzyıllardır sürdürülen marteniçka geleneği, 1 Mart itibarıyla yeniden bileklerde yerini alacak. Baharın gelişini simgeleyen kırmızı ve beyaz ipliklerden yapılan bu küçük süsler, sağlık, şans ve bereket dilekleriyle takılıyor.
Özellikle Bulgaristan başta olmak üzere Yunanistan, Romanya ve Kuzey Makedonya’da yaygın olarak yaşatılan gelenek, Türkiye’de de özellikle Trakya ve Balkan göçmenleri arasında ilgi görüyor. Son yıllarda bu ilginin daha da arttığı dikkat çekiyor.
Kırmızı ve beyazın taşıdığı anlam merak ediliyor
Marteniçkada kullanılan iki rengin ayrı ayrı anlamı bulunuyor. Kırmızı, sağlık ve yaşam enerjisini temsil ediyor. Gücü, direnci çağrıştırıyor. Beyaz ise saflığı, huzuru ve uzun ömürü simgeliyor. Bu iki rengin birleşimi doğanın uyanışını ve yeni başlangıçları ifade ediyor.
Balkan kültüründe marteniçka takan kişinin hastalıklardan korunacağına ve yıl boyunca şanslı olacağına inanılıyor. Küçük bir bileklik belki ama yüklenen anlam oldukça büyük.
Marteniçka ne zaman takılır, ne zaman çıkarılır
Gelenek net. Marteniçka 1 Mart sabahı takılıyor. Bilekte ya da kimi zaman yakada taşınıyor. Mart ayı boyunca çıkarılmıyor.
Ritüelin en heyecanlı kısmı ise çıkarma anı. İlk leylek görüldüğünde ya da ilk çiçek açtığında marteniçka bilekten çıkarılıyor. Sonrasında genellikle çiçek açmış bir ağaca bağlanıyor. Böylece tutulan dileklerin gerçekleşeceğine inanılıyor.
Özellikle çocuklar ve gençler için bu dönem ayrı bir heycan yaratıyor. Sevdiklerine marteniçka hediye edenler, küçük bir iplikle büyük temenniler paylaşıyor.
Türkiye’de ilgi her yıl artıyor
Marteniçka geleneği Türkiye’de de daha görünür hale geldi. Özellikle İstanbul, Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli gibi Balkan kültürünün yoğun olduğu şehirlerde mart ayı öncesi satışlar hız kazanıyor.
El emeği ürünler takı tasarımcılarının tezgahlarında yer buluyor. Online satış platformlarında da ciddi bir talep oluşuyor. Uygun fiyatlı olması ve anlamlı bir hediye alternatifi sunması gençler arasında popülerliğini artırıyor.
Yüzyıllık geçmişe sahip bu gelenek, bugün hâlâ canlılığını koruyor. 1 Mart, birçok kişi için sadece takvimde bir gün değil. Baharın gelişini umutla karşıladığı, yeni başlangıçlara inandığı bir tarih. Kırmızı ve beyaz ipler bu yıl da binlerce bilekte yerini alacak.
