Hususi damgalı pasaport olarak bilinen ve dünyanın pek çok noktasına vizesiz seyahat imkânı tanıyan yeşil pasaportla ilgili Ankara'da hareketli günler yaşanıyor. Bir yandan yurt dışı seyahatlerinde yaşanan vize krizlerini aşmak amacıyla farklı meslek gruplarının da bu kapsama alınması için Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) yasa teklifleri sunulurken; diğer yandan Suudi Arabistan ile yürütülen diplomatik muafiyet anlaşmalarında resmi onay süreci tamamlandı.
TBMM İÇİŞLERİ KOMİSYONU'NA SUNULAN YEŞİL PASAPORT TEKLİFLERİ NELER?
Mesleki faaliyetleri gereği sık sık yurt dışına çıkmak zorunda kalan ancak vize engeline takılan bazı meslek grupları için Meclis İçişleri Komisyonu'na iki yeni yasa teklifi iletildi. Henüz yasalaşma süreci tamamlanmayan ve Genel Kurul aşamasını bekleyen tasarıların detayları şu şekilde:
-
Pilotlara Hususi Pasaport Teklifi: Havacılık lisansını elde ettikten sonra sahada fiilen en az 5 yıl görev yapmış pilotlara bu hakkın tanınması talep ediliyor. Uçak teslimatları, uluslararası eğitimler ve uçuş testlerinde yaşanan zaman kaybı ile maliyet artışları, bu teklifin temel gerekçesini oluşturuyor.
-
Mühendis ve Mimarlara Yönelik Tasarı: TMMOB (Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği) kaydı bulunan ve meslek hayatında 10 yıllık kıdemi geride bırakan mühendisler ile mimarların kapsama alınması isteniyor. Yurt dışındaki bilimsel çalıştaylara, konferanslara ve teknik seminerlere katılımın önündeki engellerin kaldırılması amaçlanıyor.
SUUDİ ARABİSTAN İLE YEŞİL VE DİPLOMATİK PASAPORT VİZE MUAFİYETİ ONAYLANDI
Pasaport kapsamına ilişkin iç hukuk tartışmaları sürerken, yurt dışında da Türk vatandaşlarını ilgilendiren önemli bir gelişme kaydedildi. Mayıs 2026'da Ankara'da imzalanan ve ülkemizde Resmi Gazete üzerinden yürürlüğe sokulan Suudi Arabistan vize muafiyeti anlaşması, Riyad yönetimi tarafından da resmen onaylandı. Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın yürüttüğü Bakanlar Kurulu toplantısından geçen karara göre; diplomatik ve yeşil pasaport sahipleri, her 180 günlük zaman diliminde 90 günü geçmemek şartıyla Suudi Arabistan'a tamamen vizesiz şekilde giriş yapma, geçici konaklama ve transit geçiş hakkına sahip oldu.
GÜNCEL YASAYA GÖRE KİMLER HUSUSİ (YEŞİL) PASAPORT ALABİLİR?
Yasalaşmayı bekleyen yeni meslek gruplarının dışında, an itibarıyla devletin sağladığı bu ayrıcalıklı seyahat belgesinden faydalanabilen güncel kişi listesi şu şekildedir:
-
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin eski milletvekilleri ile eski bakanlar.
-
Devlet kurumlarında 1., 2. ve 3. derece kadrolarda görev yapan memurlar, bu derecelerde çalışan sözleşmeli personeller ve aynı derecelerden emekli olanlar.
-
Görev süreleri boyunca büyükşehir, il, ilçe ve birinci kademe beldelerin belediye başkanları.
-
Halk Bankası, Ziraat Bankası, Emlak Bankası ve Türk Telekom'un özelleştirilme sürecinden önce kurumda çalışan ve belirli şartları taşıyarak emekli/istifa etmiş olan eski personeller.
-
Aile Bireyleri Hakkı: Yukarıdaki hak sahiplerinin eşleri ile 25 yaşını henüz doldurmamış, bekâr, çalışmayan ve öğrenci belgesi sunabilen (AÖF/Açık Lise dahil) çocukları. Ayrıca zihinsel, ruhsal ya da bedensel engeli sebebiyle sürekli bakıma muhtaç olan çocuklara (devlet hastanesi raporuyla) yaş sınırı aranmaksızın ömür boyu bu hak tanınmaktadır.
-
Hususi pasaportların kullanım süresi yasal olarak 5 yıl (belediye başkanları için sadece görev süresi) olarak sınırlandırılmıştır.
YEŞİL PASAPORT BAŞVURUSUNDA İSTENEN ZORUNLU BELGELER NELER?
Hususi damgalı pasaport çıkarmak veya mevcut süreyi uzatmak isteyen kamu personelinin başvuru esnasında sunması gereken evraklar şunlardır:
-
Aktif Çalışanlar İçin: Bağlı bulunulan kurumun en üst müdürlüğü (İl, Bölge veya Genel Müdürlük) tarafından onaylanan ve imzalanan "Hususi Pasaport Talep Formu". (Bu formun geçerlilik süresi düzenlendiği tarihten itibaren tam 60 gündür).
-
Emekliler veya İstifa Edenler İçin: Görevden ayrıldıkları resmi kurumdan (Örn: Milli Eğitim veya İl Sağlık Müdürlüğü) alacakları, ilişiğin kesildiği veya emekli olunduğu tarihteki "kadro derecesini ve unvanını gösteren resmi yazı". İlk defa veya yenileme başvurusunda bu yazının Emniyet/Nüfus müdürlüklerine sunulması mecburidir.
