Son Mühür - Türk tiyatrosu ve sinemasının usta ismi, 97 yaşındaki Haldun Dormen hastaneye kaldırıldı. Sanatçının kısa süre önce geçirdiği enfeksiyon nedeniyle özel bir hastanede tedavi gördüğü, doktorları tarafından yakından takip edilen Dormen’in sağlık durumunun stabil olduğu açıklandı.
Bu sene sanat hayatının 72. yılını kutluyor
Devlet sanatçısı unvanına sahip usta oyuncu, bu yıl sanat hayatının 72. yılını kutluyor. Dormen, 1990’lı yıllarda Hacettepe Üniversitesi tarafından Onursal Bilim Doktoru unvanıyla ödüllendirilmiş ve birçok önemli festivalde onur ödülüne layık görülmüştü.
Haldun Dormen kimdir?
Haldun Dormen, babası Kıbrıslı aydın bir iş insanı olan Sait Ömer Bey ve annesi İstanbullu bir paşa kızı olan Nimet Rüştü Hanım’ın oğludur. Bir yaşına basmadan ailesiyle birlikte İstanbul Şişli’ye taşındı. Sahneye ilk adımını, Galatasaray Lisesi ortaokul öğrencisiyken “Demirbank” oyununda yirmi beş kuruş rolüyle attı. Lise eğitimini Robert Kolej’de tamamladı. Sekiz yaşında geçirdiği bir kaza sonucu sol ayağı sakat kaldı. Tiyatro eğitimi için ABD’ye giden Dormen, Yale Üniversitesi’nden yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. Amerika’da iki yıl boyunca çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik yaptı; Pasadena Playhouse’da dört oyunda sahne aldı.
İstanbul’a döndüğünde Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne’de “Cinayet Var” adlı oyundaki dedektif rolüyle Türk seyircisiyle buluştu. Beyoğlu Parmakkapı Sokak’ta 60 kişilik cep tiyatrosunu gençlerle birlikte açtı ve 22 Ağustos 1955 gecesi Süreyya Sineması’nda Dormen Tiyatrosu’nun ilk oyununu sahneledi. 1957’de Küçük Sahne’de oyunlarını sergilemeye devam etti ve aynı yıl “Papaz Kaçtı” adlı oyunla Dormen Tiyatrosu’nu kurdu. Topluluk, 1957–1972 yılları arasında en parlak dönemini yaşadı. Dormen, 1961’de Türkiye’nin ilk Batılı anlamdaki müzikali “Sokak Kızı İrma”yı sahneye koyarak Gülriz Sururi’yi İrma rolüyle ülkeye tanıttı. 1962’de Beyoğlu’ndaki tarihi Ses Tiyatrosu’na geçen Dormen, 10 yıl boyunca burada çalışmalarını sürdürdü. Öne çıkan oyunları arasında “Bit Yeniği”, “Şahane Züğürtler” ve Erol Günaydın ile Cemal Reşit Rey’in yazdığı “Yaygara 70” yer alır.
Dormen, “Bozuk Düzen” ve “Güzel Bir Gün İçin” adlı iki filmi yönetmiş; bu filmlerde Dormen kadrosunun yanı sıra Belgin Doruk, Ekrem Bora, Nurhan Nur, Müşfik Kenter ve Nedret Güvenç gibi isimler de rol almıştır. Her iki film, 1966 ve 1967 yıllarında Altın Portakal Film Festivali’nde yedi ödül kazandı, ancak gişede beklenen başarıyı elde edemedi. 1972’de tiyatrosunu kapatmak zorunda kalan Dormen, televizyon, yazarlık ve eğitmenlik alanlarına yöneldi. “Unutulanlar”, “Anılarla Söyleşi”, “Kamera Arkası”, “Dadı” ve “Pop Star” gibi programlarla televizyon dünyasında aktif oldu. Aynı dönemde Milliyet gazetesinde “Çeşitlemeler” köşesiyle sekiz yıl süreyle yazarlık yaptı.
1981’de Egemen Bostancı ile tanışan Dormen, “Hisseli Harikalar Kumpanyası” ve “Şen Sazın Bülbülleri” gibi müzikalleri yazıp yönetti. 1984’te Bostancı’nın desteğiyle ikinci Dormen Tiyatrosu’nu 17 yıl süreyle yeniden kurdu. Aynı yıllarda Gencay Gürün yapımcılığında İstanbul Şehir Tiyatroları’nda 30 yıl kapalı gişe oynayan “Lüküs Hayat”ı sahneye koydu; bu müzikali daha sonra İzmir ve Mersin Operaları ile Eskişehir Şehir Tiyatroları’nda yönetti. 2002 yılında ekonomik nedenlerle tiyatrosunu kapatsa da, çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik çalışmalarına devam etti.
Haldun Dormen, dördü otobiyografik olmak üzere beş kitap ve on iki oyun yazdı. Cumhuriyet’in ilk yıllarında kadın sahne sanatçılarının yaşadıklarını konu alan “Kantocu” adlı eseri İstanbul, Eskişehir ve Ankara’da sahnelendi. 1997’de Yapı Kredi adına hâlen devam eden Afife Ödülleri’ni başlattı. Yaşamı boyunca 250’den fazla ödül kazanan sanatçı, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda dersler verdi, Hacettepe Üniversitesi tarafından Onursal Bilim Doktoru unvanıyla ödüllendirildi ve 1998’de Kültür Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı unvanını aldı.
Dormen, 1959’da halkla ilişkiler alanında dünyaca tanınan Betül Mardin ile evlendi. Sekiz yıl süren bu evlilikten Ömer adını verdikleri bir oğlu oldu.
