Gıda güvenliği alanında yapılan değerlendirmeler, günlük hayatta sık tüketilen bazı meyve ve sebzelerde pestisit kalıntısı riskinin daha yüksek olabileceğini gösterdi. Yapılan analizlerde özellikle çilek ve yapraklı sebzelerde birden fazla pestisit bileşenine rastlandığı belirtildi.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri tarafından yapılan değerlendirmelerde, bazı pestisit türlerinin düşük dozlarda bile sağlık üzerinde etkiler oluşturabileceği ifade edildi. Bu maddelerin nörolojik gelişim bozuklukları, öğrenme güçlükleri ve bazı doğum kusurları ile ilişkilendirilebildiği belirtiliyor.
Uzmanlar bu nedenle özellikle hamileler ve çocuklar için tüketilen gıdaların daha dikkatli seçilmesi ve iyi temizlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
İnce kabuklu meyveler risk grubunun başında
Laboratuvar analizlerine göre pestisit kalıntısının en sık görüldüğü ürünlerin başında çilek geliyor. Test edilen örneklerin yüzde 90’dan fazlasında birden fazla pestisit bileşeni tespit edildiği belirtiliyor.
Benzer şekilde üzüm, şeftali ve nektarin gibi ince kabuklu meyvelerin de zararlılara karşı hassas olduğu için daha fazla ilaçlamaya maruz kalabildiği ifade ediliyor. Bu durum söz konusu ürünlerde kimyasal kalıntı ihtimalini artırabiliyor.
Yapraklı sebzelerde kalıntı daha kolay tutunuyor
Ispanak, kara lahana ve yaprak lahana gibi sebzeler de risk grubunda gösterilen ürünler arasında yer alıyor. Uzmanlara göre bu sebzelerin kıvrımlı ve katmanlı yapısı, kimyasal kalıntıların yüzeyde tutunmasını kolaylaştırabiliyor.
Bu yüzden sebzelerin dış görünüşünün temiz olması, yüzeylerinde kimyasal kalıntı olmadığı anlamına gelmeyebiliyor.
Bazı sert kabuklu meyveler de listede
Elma ve armut gibi sert kabuklu meyveler dış yüzeyleri sayesinde daha korunaklı görünse de, bu kabuk yapısının kimyasalların birikmesi için adeta bir bariyer görevi görebildiği belirtiliyor. Dolmalık biber de yetiştirilme sürecinde yoğun ilaçlama uygulanan ürünler arasında sayılıyor.
Öte yandan kiraz, yaban mersini ve taze fasulye gibi küçük ürünlerde de temizlik sürecinin zor olması toplam maruziyet riskini artırabiliyor.
Doğru temizlik yöntemleri
Uzmanlar, pestisit riskini azaltmanın en temel yolunun doğru temizlik olduğunu belirtiyor. Meyve ve sebzelerin akan soğuk su altında iyice yıkanması ilk ve en etkili adım olarak kabul ediliyor.
Elma, armut ve biber gibi sert yüzeyli ürünlerde ise temiz bir fırça ya da havlu yardımıyla yapılan hafif bir mekanik temizlik kalıntıların azalmasına katkı sağlayabiliyor.
Marul ve ıspanak gibi katmanlı sebzelerde ise yaprakların tek tek ayrılarak yıkanması gerektiği vurgulanıyor. Kabuklu meyvelerde soyma işleminden önce mutlaka ön yıkama yapılması öneriliyor. Bu işlem, kabuk üzerindeki kimyasalların meyvenin içine bulaşma ihtimalini azaltıyor.
