Son Mühür / Atakan Başpehlivan İzmir'de faaliyet gösteren devlet üniversiteleri için kamuoyu ile paylaşılan sayıştay raporlarında çarpıcı bilgiler ve bulgular yer aldı. Söz konusu raporlarda özellikle Ege Üniversitesi ile ilgili açıklanan rakamlar dikkat çekerken, bazı üniversitelerde yaşanan problemler ve yanlış hesaplarımın denetlemeye takıldığı görüldü.
Ege Üniversitesi'nde sosyal tesis ve döner sermaye zararda
Ege Üniversitesi ile ilgili hazırlanan sayıştay raporunda okulun özel bütçesi dışında Döner Sermaye İşletmesi'nin 2025 yılını 107 milyon 317 bin TL zarar ettiği, sosyal tesisin de aynı şekilde 23 milyon 261 bin TL zarar ettiği açıklandı. Raporda konuyla ilgili, "Sosyal Tesis İşletmesinin, uzun bir süredir zarar etmesine rağmen mali sürdürülebilirliği ile ilgili bir çalışmanın yapılmadığı ve etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde işletilmesine yönelik önlemleri içeren bir eylem planının hazırlanmadığı tespit edilmiştir" cümleleri yer aldı.
Ayrıca, üniversite hastanesinde görevli bazı öğretim elemanları tarafından, yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırı olarak 'hasta danışmanlığı' faaliyetinde bulunan şirketler kurulduğu veya bu şirketler aracılığıyla fiilen hasta kabulü, muayene, tıbbi değerlendirme, tıbbi görüş verme ve tedaviye yönlendirme gibi hekimlik faaliyetlerinin yürütüldüğü, söz konusu faaliyetler karşılığında hastalardan ücret tahsil edildiği ve elde edilen gelirlerin üniversite döner sermaye hesaplarına intikal ettirilmediği sayıştay raporlarına yansıdı.
Demokrasi Üniversitesi'nin doğrudan temin hamlesi sayıştaya takıldı
İzmir'in tanınmış bir diğer üniversitelerinden olan Demokrasi Üniversitesi'nde ise döner sermaye işletmesi 4 milyon 209 bin TL kâr ile kapatırken, üniversite bünyesindeki iktisadi işletmenin ise zarar ile tamamladığı rapora yansımıştır. Ayrıca, sayıştay raporuna yansıyan bulgularda Kamu İdaresi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesindeki temel ilkelere ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı bir şekilde, bazı mal alımlarının parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle yapıldığı görülürken, üniversitede yapılan birtakım mal alımlarının parasal limitlerin altında kalmak maksadıyla kısımlara bölünerek, doğrudan temin ile yapıldığı sayıştay bulgusune yansımıştır.
"Mutlaka bir sözleşmeye bağlanması gerekmektedir"
Konuyla ilgili raporda şu ifadeler yer aldı: "Bu itibarla, yapılan alımlarda saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği ve kaynakların kullanımında verimliliği sağlamak için aynı veya niteliği itibarıyla bütünlük sağlayabilecek alımların doğrudan temin usulüyle gerçekleştirmek amacıyla parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölünmemesi ve ihtiyaçların önceden belirlenip belirli bir plan dahilinde ve mevzuat hükümleri çerçevesinde temin edilmesi gerekmektedir. Kurumsal Destek Hibesi olarak verilen bütçeden öğrenci ve personel hareketliliği ile ilgisi bulunmayan harcamalar yapıldığı görülmüştür. Sonuç olarak; doğrudan teminle yapılacak alımlarda malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın mutlaka bir sözleşmeye bağlanması gerekmektedir"
Barkırçay, dönemi kâr ile kapattı
İzmir Bakırçay Üniversitesi'nde ise mali tablonun döner sermaye açısından daha iç açıcı olduğu gözlemlenirken, dönemin 357 bin TL kâr ile tamamlandığı görülmüştür. Bulgulara yansıyan notlarda ise üniversitenin, Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından görevlendirilen ve okulda çalışmalar yapan kişilerin yol gideriyle birlikte gündeliklerinin üniversite tarafından karşılandığı belirtilirken, bu tarz harcamaların okul bütçesinden yapılmaması gerektiğini raporda vurgulandı.
İKÇÜ'de sayım fazlası ve eksikiği kafa karışıklığı yarattı
Katip Çelebi Üniversitesi'nde ise rektörlüğe bağlı 53 adet araştırma ve uygulama merkeziyle koordinatörlükte kayıtlarda yer aldığı halde fiilen bulunamayan sayım noksanı taşınırlar ile
kayıtlarda yer almayıp fazla olan sayım fazlası taşınırlar olduğu tespit edilirken, 2025 Mali Yılı Bilançosunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında 67 milyon 495 bin TL tutarında fazlalık, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında ise aynı tutarda eksiklik bulunduğu ilgili rapora yansıdı.
İYTE'nin ödenmeyen kira borçları radarda
Öte yandan, kentin önemli eğitim kurumlarından İzmir Yüksek Teknoloji Ensitüsü'nde sayıştay bulgularına yansıyan bilgilere göre üniversite taşınmazlarına ait bakım ve onarım niteliğinde değer artırıcı harcamaların ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmediği görülürken, söz konusu taşınmazlara ait bakım ve onarım niteliğindeki değer artırıcı harcamaların da kayıtlı değerine göre eklenmediği raporda yer aldı. Ayrıca, kira borucunu zamanıda ödemeyen kiracılar için ihtarda bulunulmadığı da ilgili raporda gün yüzüne çıkarken, yapılan hatalı kayıt işlemlerinin de kurumun bilançosuna yansıdığına ilişkin bilgilere bulgularda değinildi.
