Son Mühür / Yağmur Daştan – Emine Kulak- İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ağustos ayı ikinci olağan meclis birleşiminde belediye ve iştiraki İZULAŞ’ın finansman ihtiyacı için milyarlarca liralık borçlanma gündeme geldi. İller Bankası’ndan 8 milyar TL kredi kullanılması, 10,8 milyar TL’ye kadar iç borçlanma yapılması ve 11,5 milyar TL’lik ilave borçlanma için Bakanlık onayı alınması ve İZULAŞ için de 750 milyon TL’lik iç borçlanma talebi de komisyonlardan oy birliğiyle gündeme gelirken mecliste tartışmalara neden oldu.
“Şişirilmiş kadrolarınızın, bankamatiklerinizin eseri”
Komisyonlardan oy birliğiyle gelen rapor hakkında söz alan AK Parti Grup Başkan Vekili Hakan Yıldız, “Bütçe tekniklerinden bahsettiler. Sormak lazım, 2025 bütçesine giderken ‘Hükümet yüzde 40 artışla bütçe yaparken, sen yüzde 80 yapıyorsun. Aşırı borçlanma ile karşı karşıya kalırsınız’ dedik. Bunu sizin atadığınız genel sekreteri olan bürokratlar yaptı. İlk önce kendi evinizin önünü süpürüp işinizi doğru dürüst yapacaksınız, sonra dönüp karşı tarafa bakacaksınız. Bu mecliste ve dışında CHP’nin üyeleri Sayın Cemil Tugay dahil olmak üzere bugünkü YENİ Partili arkadaşlar da ‘Bizi engelliyorlar’ dedi. Daha geçen sene yıllık bütçenizde borçlanma oranınız yüzde 10. Geçen yıl yüzde 10’u geçtik buna rağmen oy birliği verdik. İzmir’in devam eden proje ve yatırımları devam etsin diye. Toplam borçlanma oranınız 240 milyar lira. Bunun yüzde 10’u kadar borçlanabilirsiniz. Bunun 13 milyar 900 milyonunu geçirdik. Bugün buna ilave yüzde 10’luk kısmı tamamlıyorsunuz. Bir de Çevre Bakanlığı’nın onayına tabii kalma kaydıyla, çünkü yasa açık, borçlanma limitini yüzde 50 artırıyorsunuz. Bu karar oy birliğiyle geldi. Sorduk, bu kadar borçlanıyorsunuz, maalesef yatırımlara giden kaynağı yüzde 44 olan Büyükşehir Belediyesi son 7 yılda kötü yönetimleriniz sonucunda yüzde 30’a geriledi. Bu sizin kaynak yönetim sorununuzun, şişirilmiş kadrolarınızın, bankamatiklerinizin, plansız ve programlarınızın eseri” dedi.
“Bu paralar İzmir’in paraları”
“Bu borçlanmayı ne için istediğinizi sorduk, bize liste yolladılar. Geçen borçlanmada da liste almıştık, çok bir ilerleme olmadı” sözleriyle devam eden Yıldız, “Ulaşım, asfalt kaplama için dediler. İzmir’in her yeri delik deşik. İzmir’in fenomenlerinin takipçisi sayısı artırır hale geldi, vatandaş onları çare buldu. Vatandaş onlara video atıyor; yolda düşen, lastiği patlayan arkadaşlar… Off road araçları gibi araçları tamire götürür hale geldi. Taşıt yaya için dediniz, evet dedik. Buca-Bornova arası tüneller dediniz, onun için oy birliği veriyoruz. İzmir hafif raylı sistemi araç depolama tesisleri yapım faaliyetleri, hizmet birimlerine yakacak ve akaryakıt temini faaliyetleri demişsiniz uzun bir liste vermişsiniz. Bu listede çöpü göremedik. İşte, bu madde oy birliğiyle yapıldı. Yasanın üzerinde borçlanma talebine de evet diyoruz. İzmir’in köy olmasını, köy kalmasını istemiyoruz. İzmir CHP sayesinde köy kalmıştır, köy. Şapkayı öne alma zamanı geldi. Bu size tanıdığımız son borçlanma kredi desteği. Çukurlardan, çöpten, en pahalı suyu kullanmaktan, kentsel dönüşümde söz verdiğiniz evleri yapmamanızdan yorulduk. Umut ederiz bu parayı da çar çur etmezsiniz. Bu paralar İzmir’in paraları, artık asfalt görelim, yol görelim” ifadelerini kullandı.
Yeter’den SGK ve Vergi borcu için rakam rakam açıklama
Eleştirilere yanıt veren CHP Grup Başkan Vekili Candaş Yeter ise bir önceki yılın gider bütçesinden vergi ve SGK’lar için ne kadar ödeme yapıldığını anlattı. Yeter, “2025 yılında gider bütçemiz 77 milyar 844 milyon lira gerçekleşmiş. Bu tutarın 7 milyar 250 milyon lirası cari vergiye, 3 milyar 679 milyon TL’si ise önceki dönem vergi borcunun yapılandırma taksit ödemesine olmak üzere 10 milyar 899 milyon lirasını vergi için ödedik. SGK’ya 8 milyar 51 milyon cari prim, 4 milyar 182 milyon TL ise önceki dönem SGK prim borcunun taksit ödemesine. Totalde ödediğimiz rakam 23 milyar 132 milyon lira. Gider bütçemizin yüzde 30’unu vergi ve SGK’ya ödedik. Bu 30 milyar ile merkezi hükümet İzmir’e ne yaptı? İlk dört ayda yapılan silkeleyin talimatı sonrası yapılanlar dahil değil. Mecliste borçlanma ile destek var ama iş İller Bankası’ndan teminat alma noktasında tıkanıyor. Belediyelerimiz finansmana erişimde sıkıntı yaşıyor. Teminatla ilgili destek veriyorlar, Ankara’ya gidiyor sadece 2025 içinde Eşrefpaşa Hastanesi ek binası, Buca Onat Tüneli, Mürsel Paşa alt geçidi için 3 milyar lira istemişiz, cevap verilmemiş. 100 adet elektrikli otobüs için 750 milyon TL teminat mektubu istemişiz, verilmemiş. Yatırım ve kamulaştırma masrafları için iki ayrı başvuruda 3.5 milyar lira istedik, buradan oy birliğiyle çıktı, Ankara’dan teminat mektubu verilmedi. İzmir’de yapılanı, bürokratların çalışmasını takdirle karşılıyorum. Faiz giderleri ilk defa yüzde 15 ila 16 içinde. Bu kötü tabloda en iyi hizmeti nasıl yaparızın mücadelesi veriliyor” dedi.
“Bu borçların nasıl ödendiğini anlatın”
Yeter’e “25 milyar liralık vergi ve SGK borcu neden oluştu, biz mi oluşturduk?” sorusunu yönelten AK Parti Grup Başkan Vekili Yıldız, “Bir önceki dönem derken o dönem parti başka mıydı? Sizin adayınızın yönettiği belediyenin işçilerinin vergi ve SGK paraları var mı yok mu? Var. Bunu zamanında yatırsaydın, bu oluşur muydu? Olmazdı. Yani bütçende olan parayı belediye şirketine ödemişsin, şirket almış vergi ve SGK’ya yatırmamış. Şimdi çıkıp da ‘Biz vergi ödedik, SGK ödedik’ derseniz adaletli olmaz. AK Parti ne yaptı diye soruyorsa vaktinizi almayayım, AK Parti İl Başkanlığı’nın sosyal medyasının linkini atayım. Biz ne yaptığımızı anlatıyoruz, 25 yıldır kesintisiz hizmet veriyoruz. Bu kent hepimizin. Mürsel Paşa’daki kredinizi şu an YENİ Parti’nin il başkanı olan o günkü genel sekreterinizin hayır demesiyle iade edecek, krediyi kullanamayacaksınız, yanlış hesabın bedelini Cemil Bey’e ödetmeye kalkacaksınız. Şimdi İller Bankası diyeceksiniz. İl Başkanı Bilal Saygılı, Genel Sekreterimiz Eyyüp Kadir İnan devreye girecek, o kredi paketini itfaiye aracına, araç alımına çevirecek siz onun şovunu yapacaksınız. Biz her meseleye çözüm odaklı yaklaşıyoruz. Hangi konu varsa Candaş Bey getirsin. Vaat ettiğiniz bin 500 konutu bitirememenin hesabını bize kim verecek? 23 milyar liralık vergi ve SGK borcunun nasıl oluştuğunu bir önceki mecliste anlatırsınız” tepkisi gösterdi.
Şirketlerin daha önce kendi borçları olduğunu hatırlatan Yeter, “Bir Cumhurbaşkanı kararı ile şirket borçlarından belediyeleri mesul tuttular. O borçlar şirketlerin borçlarıydı. Ben bütçenin genel yapısını anlatmaya çalışıyorum. Hizmetlerimize bakabilir dedi, yaptıkları için teşekkürler. Ama yapamadıkları… İzmir Limanı… 2010’da yatırım planına aldılar, sonra bitirilemeyeceği anlaşıldı sonra özel firmaya işletme hakkı verildi. Ekonomik kriz vardı, gerekçe sunsalar haklı bulacağız. Yapamadıkları hizmetlerin bilgilendirmesini kendilerine sunacağım” dedi.
AK Partili meclis üyesi Ercan Tekin de “Oy birliği verdiğimiz noktada bile eleştirilerin odağına oturuyoruz. İzmir’in lehine olan her noktada oy birliği veriyoruz” çıkışı yaptı.
“Kişileri araya sokan sistem eleştirilmeli”
YENİ Parti Grup Başkan Vekili Yağmur Yurdakul Özkan “Bir kamu kurumunun diğer kamu kurumuna yaklaşımının bu kadar kişisel gösterilmesi en başından beri eleştirdiğimiz bir durum. Belediyenin hangi partiden olduğuna bakılarak hareket ediliyormuş durumunu bizim eleştirilerimiz yaratmadı. Diğer illerle yatırımları kıyas etmek zorunda kaldık. Üstenci konuşmalar da yapıldı burada oysa işleyen bir prosedürdü. Kişileri kurumlar işlesin diye araya sokan sistemin eleştirilmesi gerekiyor. Merkezi idarenin dahi yatırımları yapamadığını konuşmadık mı? Hükümet de borç ediyor, yatırım falan yapamıyor. Tekrar tekrar konuşulmuyor diye güllük gülistanlık sanılıyor” dedi. Rapor, komisyonlardan geldiği şekilde kabul edildi.
