Son Mühür - ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran’da ekonomik sorunlar nedeniyle patlak veren protestolarda yaşamını yitirenlerin sayısının 4 bin 519’a çıktığını açıkladı.
26 bini aşkın kişi gözaltında
HRANA’nın aktardığı bilgilere göre, ülke genelinde yaşanan olaylar kapsamında 26 bin 314 kişi gözaltına alındı. Gösteriler sırasında, 197’si güvenlik görevlisi olmak üzere toplam 4 bin 519 kişi hayatını kaybetti. Ajans, bir önceki gün yayımladığı haberinde can kaybı sayısının 4 bin 29 olduğunu bildirmişti.
''Hamaney'e bir şey olursa cihat ilan ederiz''
İran’da protestolar 25. gününe girerken Tahran yönetiminden dikkat çeken bir açıklama yapıldı. İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik Komisyonu, ülkenin Yüksek Lideri Ayetullah Ali Hamaney’e yönelik olası bir saldırıya “cihat ilanı” ile karşılık verileceğini duyurdu. Açıklamanın, İran ile ABD ve diğer dış aktörler arasındaki mevcut gerilimi daha da tırmandırdığı değerlendiriliyor. Komisyon, Hamaney’e yönelik herhangi bir saldırının yalnızca İran’a değil, tüm İslam dünyasına karşı yapılmış bir savaş sayılacağını, bu durumda İslam alimlerinin fetvasıyla “cihat ilanı” sürecinin devreye gireceğini ifade etti.
Trump ne demişti?
Bu sert çıkış, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hamaney’in yaklaşık 40 yıllık iktidarının sona ermesi yönündeki çağrısının ardından geldi. İran’daki protesto dalgası sonrasında artan dış baskılar, bölgesel tansiyonu daha da yükseltti. Zaten ülke genelindeki yaygın gösteriler ve hükümetin sert müdahaleleri nedeniyle gerilim üst seviyedeydi. Ekonomik sıkıntıların tetiklediği protestolar zamanla rejim karşıtı eylemlere dönüşürken, güvenlik güçlerinin müdahaleleri yüzlerce, hatta binlerce can kaybına yol açtı. Bu tablo, İran’ın uluslararası alandaki yalnızlığını daha da derinleştiriyor.
Öte yandan İran ordusundan bir general, Trump’ın askeri tehditlerini “gürültü” olarak nitelendirerek, Hamaney’e yönelik herhangi bir saldırı girişiminin “çok ağır bir karşılıkla” yanıtlanacağını ifade etti. Yapılan bu açıklamalar, İran ile ABD arasındaki ilişkilerin yeni bir çatışma eşiğine yaklaştığı yorumlarını güçlendirirken, Ortadoğu’da hem diplomatik hem de güvenlik açısından belirsizliği artırıyor.
İran'da protestolar devam ediyor
İran’da 28 Aralık 2025’te, yerel para biriminin döviz karşısında ciddi değer kaybetmesi ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı protestolar kısa sürede birçok kente yayılmıştı. Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta protestoların şiddetlenmesiyle birlikte yaşanan olayların ardından ülke yönetimi internet erişimini kısıtlamıştı. Son günlerde ise internetin sınırlı ve kısmen yeniden kullanıma açıldığı bildiriliyor.
Gösteriler büyük ölçüde etkisini yitirmiş olsa da ABD’nin Virginia eyaletinde faaliyet gösteren HRANA, yeni vakalar tespit edildiğini ileri sürerek ölü ve gözaltı sayılarını güncellemeyi sürdürüyor. İranlı yetkililer ise olaylarda hayatını kaybeden ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmazken, 3 bin 700’ü aşkın güvenlik görevlisinin yaralandığını ve terör örgütleriyle bağlantılı olduğu ya da olayları kışkırttığı iddia edilen 3 bin kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu.
İran lideri Ayetullah Ali Hamaney de 17 Ocak’ta yaptığı açıklamada, protestolar sırasında İsrail ve ABD ile bağlantılı kişilerin büyük zarar verdiğini ve birkaç bin kişinin ölümüne yol açtığını öne sürmüştü.
