Sadece bir kişinin şahsi borcu yüzünden ata yadigarı evin açık artırmada satılma ihtimali, mirasçıları büyük bir hukuki çıkmazın içine sürüklüyor. Son dönemde artan miras anlaşmazlıkları ve haciz vakaları nedeniyle "Kardeşin borcundan dolayı miras kalan eve haciz gelir mi?", "Hisseli tapuda birinin borcu evi sattırır mı?" ve "İzale-i şuyu davası nedir?" sorguları internette en çok aranan konular arasına girdi. İşte miras paylaşımında yapılan hayati hatalar ve konuya dair tüm merak edilen o soruların yanıtları...
Aile yadigarı bir gayrimenkulün kardeşler arasında paylaşımı, her zaman sorunsuz ilerlemiyor. Özellikle mirasçılardan birinin vergi, banka kredisi veya senet borcu bulunması, tapu işlemlerini bir anda içinden çıkılmaz bir hale getiriyor. Birçok vatandaş "Benim kimseye borcum yok, benim payıma bir şey olmaz" düşüncesiyle hareket etse de yasal süreçler sanıldığı gibi işlemiyor. Kardeşlerden birinin icralık olması, miras kalan evin tamamen açık artırmayla elden çıkmasına bile yol açabiliyor. Peki, tapusu henüz alınmamış mirasa haciz konur mu? Kardeşler arası miras devri haczi engeller mi? Milyonlarca aileyi yakından ilgilendiren bu kritik süreçte doğru bilinen yanlışlar ve tüm hukuki detaylar gün yüzüne çıktı.
KARDEŞİN BORCU YÜZÜNDEN MİRAS KALAN EVE HACİZ GELİR Mİ?
Hukuken bir kardeşin borcu, diğer kardeşleri hiçbir şekilde bağlamaz. Alacaklı taraf, borcu olmayan kardeşlerin mülkiyet hakkına veya tapudaki hissesine el koyamaz. Eğer miras intikali resmi olarak yapıldıysa ve her kardeşin hissesi tapuda belli olduysa, icra müdürlüğü sadece borçlu olan kişinin payına haciz şerhi işler. Bu durumda diğer kardeşlerin payları güvende kalır. Ancak borçlu kişinin hissesi icra yoluyla satılırsa, dışarıdan hiç tanınmayan yabancı bir kişi aile evine ortak konumuna gelir.
HENÜZ TAPUYU ALMADIM DİYENLER DİKKAT: VERASET İLAMIYLA HACİZ KONULABİLİR Mİ?
Miras süreçlerinde toplumda en çok düşülen yanılgıların başında "Tapuyu henüz üzerime almadım, o yüzden haciz gelmez" düşüncesi yer alıyor. Miras paylaşımı resmi olarak yapılmamış ve tapu devri gerçekleşmemiş olsa bile alacaklılar harekete geçebiliyor. Alacaklı taraf, veraset ilamı üzerinden yasal takip başlatarak borçlu kardeşin ileride eline geçecek olan miras payına anında haciz koydurabiliyor. Kısacası tapuda adınızın henüz geçmiyor olması, icra takibinden kurtulacağınız anlamı taşımıyor.
İZALE-İ ŞUYU TEHLİKESİ: BİR KİŞİNİN BORCU TÜM EVİ SATTIRABİLİR Mİ?
Alacaklı kişi veya kurum, borcunu tahsil etmek için doğrudan evin tamamını haczedip satamıyor. Fakat parasını kurtarabilmek adına mahkemeye başvurarak "Ortaklığın Giderilmesi" (İzale-i Şuyu) davası açabiliyor. Eğer miras kalan taşınmaz fiziki olarak bölünmeye müsait değilse, mahkeme evin tamamının açık artırma usulüyle satılmasına karar veriyor. Satıştan elde edilen gelir kardeşlerin paylarına göre bölüştürülüyor. Borçlu olanın payından alacaklı parasını tahsil ediyor, kalan tutar ise diğer mirasçılara ödeniyor. Böylece borcu olmayan kardeşler paralarını alsa da ata yadigarı evlerini tamamen kaybetmiş oluyor.
DİĞER KARDEŞLER BORCU ÖDEMEK ZORUNDA MI? MİRASI REDDETMEK ÇÖZÜM MÜ?
Diğer mirasçıların, kardeşlerinin kişisel borcunu ödemek gibi bir yasal sorumluluğu bulunmuyor. Alacaklı taraf, kefillik durumu yoksa diğer kardeşlerin maaşına ya da banka hesaplarına dokunamıyor. Fakat evi kaybetmek istemeyen veya yabancı birinin hisse almasını engellemeye çalışan kardeşler, genelde borçlu hisseyi icradan satın alma veya borcu kapatma yoluna gidiyor. Mal kaçırmak amacıyla hissenin başkasına devredilmesi ise hiçbir işe yaramıyor. Hacizli pay devredilse bile haciz işlemi düşmüyor ve alacaklı "Tasarrufun İptali" davasıyla bu devri kolayca iptal ettirebiliyor. Sırf hacizden kurtulmak için yapılan mirasın reddi işlemleri de yine mahkeme kararıyla bozulabiliyor.
BORÇ VEFAT EDEN ANNE VEYA BABAYA AİTSE SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
İcraya konu olan borç kardeşlerden birine değil de hayatını kaybeden anne veya babaya aitse yasal kurallar tamamen değişiyor. Mirası reddetmeyen tüm kardeşler, vefat edenin borçlarından tüm şahsi mal varlıklarıyla birlikte müteselsilen sorumlu tutuluyor. Miras kalan mallar borcu kapatmaya yetmiyorsa, yasal süre içinde "mirasın reddi" başvurusu yapmak hayati bir önem taşıyor. Uzmanlar, miras payına haciz geldiğini öğrenen vatandaşların e-Devlet üzerinden icra dosyalarını inceleyip vakit kaybetmeden uzman bir avukattan hukuki destek almasını tavsiye ediyor.
