Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Devlet Duması’nda yaptığı kapsamlı konuşmada stratejik silahlar, Ukrayna krizi, NATO’nun genişleme politikası ve ABD ile ilişkiler başta olmak üzere birçok başlıkta dikkat çeken mesajlar verdi.
Geçtiğimiz hafta süresi dolan Stratejik Silahları Azaltma Anlaşması’na (New START) değinen Lavrov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından ilan edilen moratoryumun yürürlükte kalacağını belirtti.
“ABD sınırları aşmazsa biz de uymaya devam ederiz”
Lavrov, Rusya’nın New START kapsamındaki temel sayısal sınırlamalara gönüllü olarak uymaya devam etme yönündeki girişimine ABD’den resmi bir yanıt gelmediğini söyledi.
“Başkan tarafından ilan edilen moratoryumun yürürlükte kalacağını varsayıyoruz; ancak yalnızca ABD de söz konusu sınırları aşmadığı sürece” diyen Lavrov, Washington’un askeri politikalarına göre “sorumlu ve dengeli” adımlar atacaklarını vurguladı.
Rus Bakan, ABD’nin mevcut durumda sınırları aşmak için acele etmediğini düşündüklerini, ancak Moskova’nın gelişmeleri yakından izlemeyi sürdüreceğini ifade etti.
“Stratejik istikrar için yeni anlaşma mümkün”
Lavrov, ABD’nin yapıcı bir tutum benimsemesi halinde stratejik istikrar konusunda yeni bir anlaşmanın mümkün olabileceğini dile getirdi.
ABD’li yetkililerin diyalog taahhüdünü teyit etmesi durumunda yeni bir çerçeve üzerinde çalışabileceklerini kaydeden Lavrov, önceki anlaşmaların kapsamı dışında kalan konuların da masaya yatırılabileceğini söyledi.
Rusya’nın müttefiklerine yönelik güvenlik yükümlülüklerini sürdüreceğini belirten Lavrov, özellikle Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü ve Kuzey Kore ile ilişkilerin önemine işaret etti.
Kuzey Kore’ye teşekkür
Lavrov, Rusya’nın Kursk Bölgesi’nin Ukraynalı güçlerden kurtarılmasına sağlanan destek için Kuzey Kore’ye teşekkür etti.
Kuzey Kore ile yürürlüğe giren Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması’nın Avrasya güvenlik mimarisine katkı sunduğunu belirten Lavrov, Pyongyang yönetimine “müttefikçe yardımları” nedeniyle şükranlarını yineledi.
Ukrayna krizi ve Alaska mutabakatı
Lavrov, Ukrayna krizine ilişkin değerlendirmesinde, kalıcı çözümün “temel nedenler ortadan kaldırılmadan” mümkün olmayacağını savundu.
Rusya ile ABD liderleri Vladimir Putin ve Donald Trump arasında Alaska’da gerçekleştirilen görüşmeye atıfta bulunan Lavrov, Ukrayna krizine yönelik uzun vadeli çözüm çerçevesinin halen masada olduğunu söyledi.
Moskova’nın “özel askeri operasyonun” hedeflerine ulaşmak için siyasi ve diplomatik çabalarını sürdüreceğini belirten Lavrov, Ukrayna konusunda arabuluculuk girişimlerine katkı sunan Birleşik Arap Emirlikleri’ne de teşekkür etti.
Grönland mesajı: “Askerileştirilirse karşılık veririz”
ABD’nin ilhak tartışmalarıyla gündeme gelen Grönland konusunda da açıklamalarda bulunan Lavrov, adanın askerileştirilmesi ve Rusya’ya karşı askeri kapasite oluşturulması halinde Moskova’nın “askeri-teknik dahil uygun karşı önlemler” alacağını söyledi.
Bununla birlikte, Putin’in daha önce ifade ettiği üzere Grönland meselesinin doğrudan Moskova’yı ilgilendirmediğini belirten Lavrov, konunun ABD, Danimarka ve Grönland arasında çözülmesi gerektiğini dile getirdi.
NATO ve Fransa’ya sert eleştiriler
Lavrov konuşmasında NATO’nun Sovyet sonrası alanda nüfuzunu genişletme planlarını “endişe verici” olarak nitelendirdi. İttifakın Asya-Pasifik bölgesini de etki alanına dahil etmeye çalıştığını savundu.
Fransa’yı da hedef alan Lavrov, Paris yönetiminin Sahel bölgesinde hoşlanmadığı hükümetleri devirmeye çalıştığını ve “böl ve yönet” politikası izlediğini öne sürdü.
BM ve ABD’ye müdahale eleştirisi
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’i de eleştiren Lavrov, Batı’nın çizgisini benimsediğini ve bunun BM’ye zarar verdiğini iddia etti.
ABD ile temaslarda, Washington’un kendi güvenliğini doğrudan ilgilendirmeyen bölgelere müdahale etmemesi gerektiğini savunduklarını belirten Lavrov, Orta Doğu, Asya-Pasifik ve Güney Çin Denizi’ni örnek gösterdi.
Venezuela yaptırımları: “Açık ayrımcılık”
Lavrov, ABD’nin Rusya, Çin ve İran’ın Venezuela ile petrol anlaşmaları yapmasını yasaklayan kararını “açık ayrımcılık” olarak nitelendirdi.
Rusya’nın Venezuela’nın enerji sektöründe yatırımları bulunduğunu hatırlatan Lavrov, bu tür adımların küresel enerji dengeleri ve uluslararası hukuk açısından sorunlu olduğunu savundu.
“Dünya uzun sürecek bir değişim dönemine girdi”
Konuşmasının sonunda küresel düzeyde hızlı ve derin değişimlerin yaşandığını belirten Lavrov, bu sürecin yıllar hatta on yıllar sürebileceğini ifade etti.
Moskova yönetiminin ulusal çıkarlarını koruma ve çok kutuplu bir dünya düzenini destekleme yönündeki politikasını sürdüreceğini kaydeden Lavrov, diplomasi kanallarının açık tutulmasının önemine vurgu yaptı.
