İzmir’in Urla ilçesine bağlı Barbaros Köyü, son yıllarda Oyuk Festivali ile adını daha sık duyuruyor. Renkli sokakları, süslemeleri ve festival atmosferiyle dikkat çeken köyün geçmişinde ise çok fazla bilinmeyen başka bir hikâye var. Üstelik bu hikâye, Türkiye’de köy turizminin ilk örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
Turizm hareketi yıllar önce başladı
Barbaros Köyü’nde turizm faaliyetlerinin geçmişi 1970’li yıllara kadar uzanıyor. O dönemlerde Bastıyalı Turizm Firması aracılığıyla Norveç, Danimarka ve Finlandiya’dan turist gruplarının köye getirildiği belirtiliyor. Köy meydanında düzenlenen “Türk Gecesi” etkinlikleri ise dönemin en dikkat çeken organizasyonları arasında yer aldı.
Haftada iki kez yapılan bu etkinliklerde halk oyunları gösterileri düzenlendi, misafirlere yöresel yemekler sunuldu. O yıllarda Anadolu’da bu ölçekte yapılan köy organizasyonlarının çok yaygın olmadığı ifade ediliyor. Bu yüzden Barbaros’un, kırsal turizmin erken örneklerinden biri olduğu biliniyor.
Bir çantayla başlayan hikâye
Köyde anlatılanlara göre turizm hareketliliğinin başlangıcında oldukça ilginç bir olay bulunuyor. Zati Göktaş’ın yol kenarında bulduğu bir çantayı sahibine ulaştırması, köyle turizm organizatörleri arasında bağlantı kurulmasını sağladı.
Sonrasında köy meydanı adeta etkinlik alanına dönüştü. Turistler cami çevresini gezdi, ardından meydanda kurulan sofralarda yemek yedi. Gösteriler izlendi, müzikler çalındı. O dönem için oldukça farklı bir tablo ortaya çıktı.
Köy halkı imece usulü çalıştı
Dikkat çeken bir diğer nokta ise organizasyonların tamamen köy halkının katkısıyla yürütülmesi oldu. Resmi destek olmadan yapılan etkinliklerde köylüler birlikte hareket etti. Barbaros’un sosyal yapısı ve misafirperverliği de süreci hızlandırdı.
Köy kadınları oya, yemeni ve dantel gibi el emeği ürünlerini sergileyip satış yaptı. Böylece etkinlikler ekonomik katkı da sağladı. Misafirlere etli keşkek gibi yöresel yemekler ikram edildi. Karşıyaka Halk Oyunları Derneği’nin gösterileri ise etkinliklerin en ilgi gören bölümleri arasında yer aldı.
Oyuk Festivali geçmişin izlerini taşıyor
Bugün düzenlenen Oyuk Festivali’nin de aslında bu kültürün devamı olduğu ifade ediliyor. Barbaros Köyü’nde yıllardır sürdürülen imece anlayışı ve birlikte üretme kültürü, festival dönemlerinde yeniden ortaya çıkıyor.
İzmir’de turizm denince çoğu kişinin aklına sahil bölgeleri geliyor. Ancak Barbaros Köyü’nün hikâyesi, kırsalda başlayan küçük bir hareketin yıllar içinde nasıl büyük bir kültürel mirasa dönüştüğünü gösteriyor.
