Tarım ve Orman Bakanlığı, halk sağlığını tehdit eden gıda sahtekarlarıyla mücadelede vites yükselterek hem idari para cezalarını astronomik seviyelere çekiyor hem de bürokratik engelleri aşacak yeni yasal düzenlemeler hazırlıyor. Gıda güvenliğini en üst seviyeye taşımayı hedefleyen bakanlık, taklit ve tağşiş yapan işletmelere yönelik denetim sıklığını artırırken, "anlık kapatma" yetkisini de bünyesine katmaya hazırlanıyor.
Milyonluk cezalar kapıda: Caydırıcılık en üst seviyeye çıkıyor
Gıda sahteciliğine yönelik uygulanan yaptırımlar, 2026 yılı değerlendirmeleriyle birlikte rekor seviyelere ulaşıyor. Gıda ve Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Fatih Kaya’nın açıklamalarına göre, taklit ve tağşişli ürün piyasaya süren işletmelere uygulanacak cezai işlem miktarı bu yıl 474 bin liradan başlayarak 4 milyon 740 bin liraya kadar yükselebilecek. Bakanlık, bu ağır yaptırımların yanı sıra mevcut para cezası limitlerini daha da yukarıya taşıyacak yeni bir kanun değişikliği üzerinde titizlikle çalışıyor. Hedef, gıda terörüyle uğraşan işletmeler için bu suçun bedelini ekonomik olarak imkansız hale getirmek.
Denetimlerde rekor sayı: Milyonlarca işletme mercek altında
Bakanlık ekiplerinin sahada yürüttüğü operasyonel faaliyetler, gıda güvenliği konusundaki kararlılığı rakamlarla ortaya koyuyor. Geçtiğimiz yılın Kasım ayına kadar olan süreçte, 8 bin 113 kişilik dev bir denetim kadrosuyla tam 1 milyon 362 bin 867 denetim gerçekleştirildi. Bu kapsamlı kontroller sonucunda 32 bin 988 uygunsuzluk vakası mühürlenirken, toplamda 2,7 milyar lira tutarında devasa bir para cezası kesildi. Ayrıca halk sağlığıyla oynadığı tespit edilen 572 işletme hakkında doğrudan savcılığa suç duyurusunda bulunularak adli süreçlerin önü açıldı.
Ramazan mesaisi: Sofralara güvenli gıda güvencesi
Tüketicilerin hassasiyetinin arttığı Ramazan dönemlerinde denetim mekanizması daha da hız kazanıyor. 2025 yılı Ramazan ayı kapsamında, 1-30 Mart tarihleri arasında 200 bine yakın nokta denetimi gerçekleştirilerek gıda arzı kontrol altında tutuldu. Bu süreçte kurallara riayet etmediği belirlenen işletmelere 3 bin 961 adet idari para cezası kesildi. Gıda güvenliğini tesadüfe bırakmayan bakanlık, bu yıl da Ramazan öncesinde saha kontrollerini sıklaştırarak sağlıklı gıdaya erişimi en temel öncelik olarak belirliyor.
Anlık kapatma yetkisiyle hızlı müdahale dönemi
Mevcut sistemde mahkeme kararlarına bağlı olan ve uzun süren yargı süreçleri nedeniyle geciken kapatma cezaları için radikal bir değişiklik yolda. Gıda ve Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Fatih Kaya, taklit ve tağşişli ürünlerin piyasadan hızlıca çekilmesi ve suçun durdurulması için kapatma yetkisinin Bakanlık bünyesine alınmasını öngördüklerini belirtti. Yeni düzenleme yasalaştığında, adli makamların kararını beklemeden, yerinde tespit edilen ağır ihlallerde bakanlık doğrudan kapatma cezası uygulayabilecek. Böylece yargılama sürecinde işletmelerin faaliyetlerine devam etmesinin önüne geçilerek tüketicinin korunması daha hızlı sağlanacak.
Risk bazlı takip ve sıkı denetim stratejisi
Bakanlığın yeni dönem stratejisi, sadece genel denetimlerle sınırlı kalmayıp "risk odaklı" bir takip sistemini de içeriyor. Normal şartlarda her gıda işletmesi yılda en az bir kez denetlenirken, geçmişinde taklit veya tağşiş kaydı bulunan ya da riskli kategoride yer alan yerlerde denetim sıklığı katlanarak artırılıyor. Tüketicinin sağlıklı gıdaya ulaşma hakkını her şeyin üzerinde tutan bu yaklaşım, piyasadaki olası sahtecilik girişimlerini henüz üretim aşamasında engellemeyi amaçlıyor.
