Son Mühür / Atakan Başpehlivan Son yıllarda küresel üretim dengelerinde yaşanan değişim, Türkiye’nin ihracatında önemli paya sahip olan tekstil sektörünü doğrudan etkiliyor. Özellikle üretim siparişlerinin başta Mısır olmak üzere bölgedeki düşük maliyetli üçüncü dünya ülkelerine yönelmesi, Türk tekstil üreticisinin rekabet gücünü zorlayan bir süreci beraberinde getiriyor. Artan maliyetler, küresel talepteki dalgalanmalar ve üretimin alternatif pazarlara kayması nedeniyle sektörün karşı karşıya olduğu problemler giderek derinleşiyor.
Mustafa Güvenli: Tekstil sektörü gözden çıkarıldı
Tekstil sektörünün söz konusu problemlerden dolayı gözden çıkarıldığını savunan ve Mısır ile Türkiye arasındaki işçi maliyetleri arasında ciddi bir fark olduğunu kaydeden İzmir Terziler Ve Konfeksiyoncular Esnaf Odası Başkanı Mustafa Güvenli, “Tekstil sektörü gözden çıkarıldı gibi gözüküyor. Ama oda başkanı olarak bizim en büyük gördüğümüz problem girdi fiyatlarından dolayı bize iş gönderen büyük firmaların dışarıya kaçmasıdır. Mısır’a iki kişi gittim, gördüm araştırma yaptım, büyük firmaları ziyaret ettim.
Mısır’da bir işçinin maliyeti 300 dolar bunun içinde sigorta ve maaş dahil. Bizim ülkemizde ise bu rakam 1300 dolar, arada çok büyük bir fark var. Biz vergiyle geçinen bir ülkeyiz. Esnaf vergiden belini kaldıramıyor. Örneğin büyük bir şirket benden 10 bin tane tişört istiyor, ben diktiğim zaman sigorta maliyeti, maaşlar ve vergilerle bir çalışanın maliyeti 70 bin lirayı buluyor sonucunda ürünün fiyatı şişiyor ve firma benden ürün almak yerine Mısır’a gidiyor, Fas’a gidiyor ürünlerin ucuz olduğu diğer ülkeleri tercih ediyor. Bütün mesele girdi fiyatlarıdır. Şöyle bir durumda var Mısır, ürettiği tekstil ürünlerinde bizim yaptığımız işçiliği yapamıyor ancak öğrenmeye çalışıyor.
Hatta ben oraya gittiğimde Pakistan’dan ucuz işçi çağırdılar, buradaki hata bizim değil. Bir işçinin sigorta maliyeti 10 bin lira olur mu? Şu anda tekstil yüzde 70 elimizden gitti bir kayıp var. Atölyeler var, 100/200 kişinin çalıştığı burada insanlar kan ağlıyor. Herkes makinelerini kırıp, hurdaya satıyorlar. Gelinlik sektörü de aynı durumda. Çünkü biz yüzde altmış gelinliğini gönderen bir ülkeydik, iki yıl önceki ciromuz 1,5 milyar dolardı. Şu an fuar bitti, gelinlikçi bitti. Kira fiyatları da o kadar yüksek. Böyle bir kontrol yok ülkede. Dolayısıyla esnaf perişan net olarak söylüyorum, üzerine birde Orta Doğu’da savaş çıktı nereden tutsak elimizde kalıyor. Tekstil bizde bitti kaybettik, bunu söyleyebilirim.”
Burak Sertbaş: Gidişat böyle olursa fazla dayanma gücümüz kalmayacak
Öte yandan, uygulanan sıkı para politikasının etkilerinin hissedildiği ve maliyetlerin artmadığı senaryoda sektörün yeniden toparlanabileceğini savunan Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Sertbaş, 2022’den bu yana maliyet artışlarından dolayı ihracat pazarında ciddi sorunların yaşandığını aktararak konuyla ilgili yaptığı değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“2022’den beri maliyetlerdeki aşırı artış özellikle ihracat pazarımızı ciddi sıkıntıya soktu ve rakiplerimize ciddi pay kaptırdık. Verimliliği işe katarsak Mısır ile aramızda yarı yarıya fark var. Buradaki büyük imalatçıların da bu yönde bir zorlamasının olduğunu söylemek gerekiyor. Maliyet artışı ile kur artışı aynı halde gitmediği sürece bu sorunların yaşanacağını düşünüyorum. Ancak enflasyonun düşmesiyle sıkı para politikasının meyvelerini almaya başlarsak eğer maliyetlerimiz artmazsa, kurdaki olağan artışla idare eder duruma gelir ama gidişat böyle olursa fazla dayanma gücümüz kalmayacak.”