İzmir'in Tire ilçesinde yaşayan Kültür ve Turizm Bakanlığı onaylı takunya ustası Nihat Yakın, plastik ve naylon ürünlerin yaygınlaşmasıyla unutulmaya yüz tutan Osmanlı dönemi zanaatını minyatür ve aksesuarlarla yaşatmaya çalışıyor.
Plastik terlikler piyasayı ele geçirdi
Islak zeminlerin, gelin hamamlarının ve camilerin vazgeçilmezi olan nalınlar, seri üretim ucuz plastikler yüzünden tarihe karışıyor. Mesleğe ayakkabıcılıkla başlayan Nihat Yakın, geçmişte takunya renklerinin birer sosyal mesaj taşıdığını belirtiyor. Genç kızların canlı, yaşlıların ise koyu renkleri tercih ettiğini söyleyen Yakın, ahşabın sağlığından ve doğal yapısından uzaklaşıldığını vurguluyor. Ucuz plastik terliklerin piyasaya hakim olması, köklü zanaatın günlük kullanım alanını tamamen bitirdi.
Üretim tezgahları hediyelik eşyaya döndü
Günlük kullanımın azalması, üreticileri yeni arayışlara itti. Nihat Yakın, büyük takunyalar yerine artık aksesuar, biblo ve anahtarlık üretimi yapıyor. Özellikle Osmanlı motifleriyle süslenen minyatür takunyalar, hediyelik eşya olarak talep görüyor. Vatandaşlar bu ürünleri alarak evlerinde saklıyor ve kültürel mirası bu şekilde ayakta tutuyor.
Zanaati devredecek çırak aranıyor
Mesleğin son temsilcileri arasında yer alan Yakın, zanaatın geleceğinden endişe duyuyor. Gücü yettiğince çalışmaya devam edeceğini belirten usta, gençlerin bu mesleğe ilgi göstermesini istiyor. Öğrenmenin yaşı olmadığını ifade eden Yakın, bu kadim kültürü devredecek yeni ustaların yetişmesini umut ediyor.
