Son Mühür- İran'da ekonomik krizin siyasi bir krize evrilmesine neden olan gösteriler hakkında dünya sağlıklı bilgi almakta zorlanıyor.
ABD Başkanı Trump'ın önce el yükselterek her an İran'a yönelik müdahale olabileceği sinyalini vermesi ardından da ''İran göstericileri idam etmeyecek'' mesajı vererek tansiyonu en azından şimdilik düşürdüğü süreçte, İran'dan ölüm haberleri gelmeye devam ediyor.
Farklı kaynaklardan gelen 3 binle 12 bin arasında değişen ölüm sayısı ülkede sağlıklı bilgi akışının henüz sağlanmadığını gözler önüne seriyor.
Elon Musk'a soğuk duş...
Dini lider Ali Hamaney'in talimatıyla internete erişimi engelleyen İran'ın, Elon Musk'un engellenemez denen Starlink uydularını engellediğinin ortaya çıkması, İran'ın hangi yöntemlere başvurarak bunu başardığı sorusunu beraberinde getirdi.
''İran 'engellenemez' denen Starlink'i nasıl kararttı? Bazı temel senaryolar ve yöntemler var'' hatırlatmasında bulunan gazeteci Çağla Üner bu konuda İran'la ilgili beş farklı senaryonun konuşulduğunu belirtti.
İran'ın Starlink uydularına yönelik hamlesiyle ilgili senaryolar şöyle.
GPS sinyallerinin karıştırılması...
Starlink terminalleri, konumlarını belirlemek ve uydularla bağlantı kurmak için GPS’e ihtiyaç duyuyor. İran, özellikle 2025’te İsrail’le yaşanan 12 günlük savaşın ardından GPS sinyallerini sistematik biçimde bozmaya başladı.
Sahte GPS sinyalleri...
Britanya'da yaşayan İranlı aktivist Nariman Gharib, İran'dan Starlink terminali hata ayıklama verilerini elde ettiklerini açıkladı. Telemetri verilerine göre İran yönetimi Starlink'i engellemek için sahte GPS sinyalleri de yayıyor.
Mobil askeri jammer’lar...
Analizler, sinyal bozmanın sabit değil, kamyon veya araç üstü mobil jammer’lar ile mahalle mahalle uygulandığını gösteriyor. Bu yöntem, Rusya’nın Ukrayna’da kullandığı taktiklerle büyük benzerlik taşıyor.
Ev baskınları...
Bunun yanı sıra görgü tanıkları ve insan hakları örgütlerine göre güvenlik güçleri, özellikle Tahran’ın batısında evlere baskınlar düzenleyerek Starlink antenlerini topluyor.
Rusya'nın olası dahli...
Rusya, Ukrayna savaşında Starlink’i hedef alan ancak tam başarı sağlayamayan elektronik harp deneyimini İran’la paylaşmış olabilir. İran’ın, Rus yapımı Krasukha-4 sistemini tersine mühendislikle geliştirerek Cobra V8 adlı kendi elektronik harp sistemini ürettiği belirtiliyor.
