Son Mühür- 2021'de 8 lira civarında olan motorin litre fiyatı 2026'nın Eylül ayında 100 lira sınırına dayanmış durumda.
15 Eylül itibarıyla akaryakıta yaklaşık 6,5 lira zam yapıldı. Yeni zamla birlikte motorinin litre fiyatı İstanbul Avrupa Yakası'nda 95,60 liraya, Ankara'da 96,75 liraya, İzmir'de ise 97,02 liraya yükseldi.
Türkiye'deki birçok akaryakıt istasyonunda fiyat tabelalarının üç haneli rakamlara uygun olmadığı için yaklaşık 200 milyon dolarlık ek maliye çıkabileceği konuşuluyor.
Eylül'ün ilk 15 gününde zam üstüne zam...
CHP Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal,
''Motorine bir gecede 6 lira 62 kuruş daha zam geldi. Eylül ayının ilk 15 gününde motorine yapılan üç zammın toplamı yaklaşık 18 lirayı buldu.
Bu zam yalnızca akaryakıt tabelasına değil; çiftçinin traktörüne, ürünün nakliyesine, pazardaki etikete ve halkın sofrasına yansıyacak'' uyarısında bulundu.
Orta Doğu'da yaşanan gerilime dikkat çeken A1 Capital İzmir Şube Müdürü Murat Bilen,
''Husilerin Babülmendep Boğazını kapatmaları geçiş ücreti istemesine yönelik konular savaşın sadece Hürmüz Boğazı meselesi olmaktan çıkıp uzun soluklu bir savaşa evrileceği endişeleri hem petrolü uçurdu hemde borsalarda endişeyi derinleştirdi'' hatırlatmasında bulundu.
Peki tek neden Brent petrolde gözlenen artış mı?
Trump, Rusya'yı işaret etmişti...
''Dizel fiyatlarının artış nedeni İran değil, Ukrayna-Rusya savaşı'' açıklamasında bulunan ABD Başkanı Trump, İran'da yaşadığı hayal kırıklığını unutturmaktan çok bir gerçeğe parmak basıyor olabilir mi?
Brent petrolde yaşanan artış kadar gündeme gelmeyen detay, Trump'ın açıklamasında haklılık payı olduğunu gösteriyor.
O detay, rafineri marjı.
Eylül 2024'te Brent 74 dolarken o petrolü dizele çevirmenin marjı 14 dolardı.
Bugün Brent 107 dolar ve marj 106 dolar sınırına kadar yükselmiş durumda.
Ham petrol son iki yılda yüzde 30'dan fazla artarken rafineri marjı sekiz katına yakın büyüdü.
Rafine marjlarında yaşanan yüksek artışın artında, Trump'un işaret ettiği Rusya-Ukrayna savaşı var.
Ukrayna dronlarının Rus rafinerilerini vurmaya başlamasının ardından çıkan tablo Hürmüz ve Bab el-Mendep Boğazı'nda yaşanan krizlerle birleşince dünyayı enerji kriziyle her geçen gün yüzleşmek zorunda bırakıyor.
2026 yılında Ukrayna'nın vurduğu Rus rafinerileri şöyle...
Moskova. Kapalı, 2027 başına kadar
Norsi (Kstovo), Kapalı, 26 Ağustos'tan beri
Perm, Kapalı, 21 Ağustos'tan beri
Volgograd, Kapalı, 31 Temmuz'dan beri
Kirişinefteorgsintez, Vuruldu, 5 Mayıs'ta durdu
Ryazan, Vuruldu, 15 Mayıs'ta durdu
Yaroslavl (Yanos), Vuruldu, çeyrek kapasiteye düştü
Syzran, Vuruldu, üretim durdu
Saratov, Vuruldu, üretim durdu
Omsk, Vuruldu, üretim durdu
Salavat, Vuruldu, üretim durdu
Taneko (Nijnekamsk), Vuruldu, haziranda durdu
Tuapse, Vuruldu, rafinaj ve ihracat durdu
Sadece Rusya'da değil, Körfez ülkeleri ve Irak'ta da rafinerilerin durumu endişe verici boyutlara ulaşmış durumda.
Suudi Arabistan'da Cizan rafinerisi kapalı, Satorp kısmi kapasiteyle çalışıyor, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt'teki rafineriler de aldıkları hasarları onarma peşinde. Irak Erbil'deki Lanaz tesisinde de operasyonların durdurulduğu belirtiliyor.
Pompadaki 100 lirada kimin ne kadar payı var?
Akaryakıt istasyonunda 100 liralık motorin aldığımızda bu paradan kabaca kim ne kadar pay alıyor sorusunun cevabı şöyle...
Ham petrol+ Rafineri yaklaşık 70-75 lira...
ÖTV+ KDV yaklaşık 20 lira...
Dağıtım + bayi yaklaşık 6-10 lira...
