Emeklilikte Adalet Derneği'nin (EMADDER) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile temas kurması ve Meclis'e sunulan kanun teklifinin komisyondaki bekleyişi, çalışma hayatının en sıcak gündem maddesini yeniden ateşledi. Arama motorlarında "kademeli emeklilik torba yasada var mı", "1999 sonrası sigorta girişi olanlar kaç yaşında emekli olacak", "kademeli emeklilik tablosu açıklandı mı" ve "kademeli emeklilik şartları neler" soruları zirveye yerleşti. İşte milyonların umutla beklediği düzenlemeye dair tüm merak edilen o soruların yanıtları...
Türkiye'de 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk defa sigorta kaydı açılan çalışanlar, bir günlük ya da birkaç aylık fark yüzünden karşılaştıkları emeklilik yaş sınırını yargıya ve kamuoyuna taşımayı sürdürüyor. İlk işe giriş tarihi 9 Eylül 1999 ve sonrasına denk gelen çalışanlar, prim günlerini fazlasıyla tamamlamış olsalar dahi kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş şartına takılıyor. Bu uçurumu yumuşatmak adına hem sivil toplum kanadından hem de Meclis cephesinden alternatif çözüm planları gündeme geliyor. Ankara kulislerinde yasa teklifinin akıbeti konuşulurken, sigortalılar "kademeli emeklilik Meclis'ten geçti mi", "kadınlar ve erkekler için emeklilik yaşı düşecek mi" ve "prim gün sayısı kaça inecek" sorgularıyla gelişmeleri anbean izliyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK KANUN TEKLİFİ VERİLDİ Mİ, YASA ÇIKACAK MI?
Milletvekili Ediz Ün tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunulan kanun teklifi, resmi olarak komisyon aşamasında bekleyişini sürdürüyor. Kanunun yürürlüğe girip hayata geçmesi için öncelikle ilgili Meclis İhtisas Komisyonu'nda ele alınıp kabul görmesi şartı bulunuyor.
Komisyondan onay alan metin daha sonra TBMM Genel Kurulu'nda milletvekillerinin oylarına sunuluyor. Genel Kurul'da yeterli oy sayısını alarak kabul edilen düzenleme Cumhurbaşkanı'nın onayına gidiyor ve Resmi Gazete'de yayımlandığı gün resmen yürürlük kazanıyor. Şu an için teklif komisyonda bulunduğu için henüz yasalaşmış genel bir uygulama yer almıyor.
MEVCUT SİSTEMDE VE MEVZUATTA EMEKLİLİK ŞARTLARI NASIL UYGULANIYOR?
Türkiye'deki yürürlükteki sosyal güvenlik mevzuatı, çalışanları sigorta başlangıç tarihlerine göre üç ayrı ana döneme ayırıyor:
-
8 Eylül 1999 öncesi girişliler: EYT kapsamında yer alan bu dönemde yaş şartı tamamen kalktı. Kadınlar 20 yıl, erkekler 25 yıl sigortalılık süresi ve 5000 ile 5975 arası prim günüyle aylık bağlatıyor. Yaşı dolup primi eksik kalanlar ise 15 yıl ve 3600 günle kısmi emeklilik hakkı kazanıyor.
-
9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 arası girişliler: Bu aralıkta işe giren kadınlar için 58 yaş ve 7000 prim günü (veya 25 yıl sigortalılık ile 4500 gün), erkekler için ise 60 yaş ve 7000 prim günü şartı uygulanıyor.
-
1 Mayıs 2008 sonrası girişliler: Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaştan başlayan sistemde 7200 prim günü şartı aranıyor. Emeklilik yaşı işe giriş ve prim tamamlanma tarihine bağlı olarak kademeli biçimde 65 yaşına kadar yükseliyor.
MECLİS'E SUNULAN TEKLİFTE YAŞ VE PRİM TABLOSU NASIL ŞEKİLLENDİ?
TBMM'ye taşınan yasa teklifi metninde, 1999 ile 2008 yılları arasında işe başlayan kadın ve erkekler için kademeli bir yaş ve prim takvimi öngörülüyor:
-
8/9/1999 - 31/12/1999: Kadın 43 yaş, Erkek 45 yaş, 6250 prim günü
-
1/1/2000 - 31/12/2000: Kadın 43 yaş, Erkek 45 yaş, 6325 prim günü
-
1/1/2001 - 31/12/2001: Kadın 43 yaş, Erkek 45 yaş, 6400 prim günü
-
1/1/2002 - 31/12/2002: Kadın 43 yaş, Erkek 45 yaş, 6475 prim günü
-
1/1/2003 - 31/12/2003: Kadın 44 yaş, Erkek 46 yaş, 6550 prim günü
-
1/1/2004 - 31/12/2004: Kadın 45 yaş, Erkek 47 yaş, 6625 prim günü
-
1/1/2005 - 31/12/2005: Kadın 46 yaş, Erkek 48 yaş, 6700 prim günü
-
1/1/2006 - 31/12/2006: Kadın 47 yaş, Erkek 49 yaş, 6775 prim günü
-
1/1/2007 - 31/12/2007: Kadın 48 yaş, Erkek 50 yaş, 6850 prim günü
-
1/1/2008 - 30/4/2008: Kadın 49 yaş, Erkek 51 yaş, 6925 prim günü
EMADDER'İN BAKANLIĞA SUNDUĞU KADEMELİ EMEKLİLİK TALEBİ NELERİ İÇERİYOR?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile görüşmeler gerçekleştiren Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), mağduriyetin giderilmesi için tablonun şu baremlerle revize edilmesini savunuyor:
-
09.09.1999 – 2000 arası giriş: Kadın 43 yaş, Erkek 45 yaş, 6.400 prim günü
-
2001 girişi: Kadın 44 yaş, Erkek 46 yaş, 6.475 prim günü
-
2002 girişi: Kadın 45 yaş, Erkek 47 yaş, 6.550 prim günü
-
2003 girişi: Kadın 46 yaş, Erkek 48 yaş, 6.625 prim günü
-
2004 girişi: Kadın 47 yaş, Erkek 49 yaş, 6.700 prim günü
-
2005 girişi: Kadın 48 yaş, Erkek 50 yaş, 6.775 prim günü
-
2006 girişi: Kadın 49 yaş, Erkek 51 yaş, 6.850 prim günü
-
2007 girişi: Kadın 50 yaş, Erkek 52 yaş, 6.925 prim günü
-
2008 girişi: Kadın 51 yaş, Erkek 53 yaş, 7.000 prim günü




