Son Mühür/Selda Meşe- EBSO mayıs ayı meclis toplantısında konuşan Yönetim kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, üretim ve ihracat odaklı büyüme politikalarının güçlnemesi gerektiğini vurguladı. Maliyetelerdeki artışa dikkat çeken Yorgancılar, "Kurun enflayon kadar artması halinde maliyetleri dengeleme imkanı olabilir" dedi.
"İhracatımızın milli gelire katkısı maalesef azalıyor"
Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, ihracatın gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payının giderek azaldığını belirterek, "Avrupa Birliği ülkelerindeki yavaşlama devam ederken küresel yavaşlama özellikle son yılda etkili olsa da ülkemizin kendi gerçekliği içinde ihracatımızın milli gelire katkısı maalesef azalıyor. Bu kadar net bir tablo karşısında ihracatçımızın talepleri istenilen düzeyde karşılık bulmuyor. Üretimle, ihracatla büyümemiz gerekirken; ihracatın milli gelir içindeki payı son 5 yıl içinde yüzde 28'den yüzde 17'ye geriledi" dedi.
"Kurun artışıyla maliyet dengelenebilir"
Kurun geride kalmasının maliyetleri karşılamadığını belirten Yorgancılar, "Bizim ülkemizin en büyük sorunu enflasyondur dedik ve aşağı çekilmesi için her türlü desteği vermeye hazır olduğumuzu ifade ettik. Ancak enflasyonla kur arasındaki makas ihracatı zorluyor. İhracatçıyı adeta pes ettiren enflasyon-kur arasındaki korelasyon yüzde 80'lerde, yani ilişki son derece güçlü. İhracatçınının talepleri görmezlikten geliniyor. Geçen yıl enflasyon yüzde 31 seviyelerindeyken dolardaki artış yüzde 20'lerde kaldı. Bu yıl da enflasyon yüzde 31,4 iken kur artışı yüzde 19,7 oranında gerçekleşti. Yurt içindeki fiyat artışları ve sanayicimizin maliyeti enflasyon paralelinde artarken, kurun geride kalması bu maliyetleri karşılamayı zorlaştırıyor. Çözüm noktası olarak kur, enflasyon kadar artarsa hiç olmazsa maliyetlerimizi kurun artışıyla dengeleme imkanımız söz konusu olacaktır" iafdelerini kullandı.
Brent petrol fiyatlarının savaş nedeniyle 110 dolar seviyelerine kadar çıktığını hatırlatan Yorgancılar, "60,9 dolarlık öngörüyle hazırlanan bütçelerin güncellenmesi zorunlu hale geldi. Petrol fiyatlarının 90 dolar civarında dengelenmesi beklense de bütçedeki rakam ile gerçekleşen arasındaki fark maliyetlere, oradan da enflasyona yansıyor. Gıda enflasyonu tahmini yüzde 26,3'e yükseltildi ancak nisan ayı itibarıyla bu oran yüzde 34,55 seviyesinde. Tarımsal üretimde kalıcı adımlar atılmadığı sürece gıda enflasyonunu geriletmek oldukça zor" diye konuştu.
"Maliyetine satış yapılıyor"
PMI endeksinin son 25 aydır eşik değer olan 50’nin altında seyrettiğini belirterek üretimde tehlike çanlarının çaldığını vurgulayan EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, "Bu durum sadece geçici bir stok azaltımı değil, üretim şeridinin kırılması anlamına gelir. Firmalarımız ağır maliyetler altında ayakta kalma mücadelesi veriyor. Birçok üyemiz, özellikle tekstil sektöründe olduğu gibi, pazar kaybetmemek adına maliyetine satış yaparak ihracatını sürdürmeye çalışıyor. Piyasadan bir kez çıktığınızda geri dönmenin bedeli çok daha ağır oluyor" diye konuştu.
"Sanayici ev alır gibi fabrika sahibi olabilmeli"
Ekonomik ve sektörel sorunları içeren raporu Cumhurbaşkanlığı danışmanlarına ilettiklerini ve sanayicinin öncelikli taleplerini açıklayan Yorgancılar, "Raporda yetersiz teşvikler, yüksek fabrika kiraları, ara eleman sıkıntısı ve miras hukukundan kaynaklı sorunlar gibi yapısal konulara yer verdik. Yıllar önce önerdiğimiz 'TOKİ modeli fabrika' projesini tekrar gündeme getirdik; sanayici ev alır gibi fabrika sahibi olabilmeli. Ayrıca sığınmacı işçi çalıştırma zorunlulukları, yüksek maliyetler ve ihracatçının döviz talepleri gibi kritik başlıkları çözüm önerilerimizle birlikte sunduk. Rakiplerimiz yapay zeka ve ikiz dönüşüme odaklanırken, bizlerin hala faiz ve kur sarmalında kalması kazanımlarımızı yok edebilir." dedi.
"İhracatçıya verilen destekler artırılmalı"
Küresel emtia piyasalarındaki şokların Türkiye ekonomisine etkisini rakamlarla paylaşan Yorgancılar, "Brent petroldeki her 10 dolarlık artış, cari açığımıza 3 milyar dolar ek yük getirirken enflasyonumuza da doğrudan yüzde 1 ilave ediyor. Dünya Bankası enerji fiyatlarının bu yıl yüzde 24 artacağını öngörüyor. Bu tabloda ihracatçıya verilen desteklerin artırılması hayati önem taşıyor. İhracat bedellerinin yüzde 35’inin satış zorunluluğu süresi uzatıldı ancak bizim talebimiz bu oranın tamamen kaldırılması ve yüzde 3 olan destek oranının en az yüzde 5’e çıkarılmasıdır" ifadelerini kullandı.