Son Mühür/ Beste Temel- Son Mühür Televizyonu'nda yayımlanan Sıcak Bakış programına konuk olan Sındırgı Yağcıbedir Halıcılar Derneği Başkanı Ekrem Yavaş, Tunç Erciyas'ın sorularını yanıtladı
Coğrafi işaretli halı...
Üç dönem Sındırgı Belediye Başkanlığı yapan Ekrem Yavaş Yağcıbedir halıcılığını geliştirmek için çalışmalar yapmaya devam ediyor.
Her halının öyküsü var...
Kültür Yolu Festivali kapsamında İzmir ayağında Swiss Hotel'de 1240 metre karelik bir alanda 2 Kasım'a kadar sürecek sergi alanında halı ve kilimlerin öyküsü anlatılıyor ve satılıyor.
Hayatı ilmek ilmek dokumak...
Ekrem Yavaş, coğrafya öğretmenliği ve üç dönem belediye başkanlığı, siyaset gibi işlerde bulunduğunu ama en önemli işinin Sındırgı'nın coğrafi işaretli halıları olduğunu belirtti.
"Hayata kültür, sanat, hikaye gözüyle bakmayı seven biriyim. Hayat ne kadar anlamlandırılabilirse o kadar güzel ve keyifli olur. Niye ben bunu yapıyorum sorusunun cevabını bulamazsanız o canınızı sıkar. Hayatı ilmek ilmek halıya dokuyan insan dokurken terapi görür, zikreder, halı bir okuldur. Yere serdiğiniz bir aksesuardan çok daha fazladır. Babam akıl, güven verdi. Ticareti öğretti. Seneti imzalarken bana güvenme kendine güven diye öğüt verdi. Seneti erken ödeyince indirim aldı o zaman tamam öğrendim ticareti dedim. O günden beri halı ile uğraşıyorum."
Kültür Yolu Festivali ile tanıtım...
"Ankara, Bursa, Trabzon Sakarya ve şu anda İzmir'de kültür yolu festivali'ndeyiz. Kültür denince sadece konser akla gelmemeli. El dokuma halısı bir kültürdür. Yörük kadını bilgedir. Bir estetik kaygısı vardır. Manisa'da dört tane coğrafi işaretli halısı var. Kula, Yunt Dağı, Selendi, Gördes... Gördes'te adına Türk düğümü denilir."
İlk halı Pazırık'ta...
"Dünyanın ilk halısı, 2500 yıl önce dokunmuş. Moğolistan'da Tibet yaylasında mezar denilen kurganda buzulun içinde bulunmuş. 1949'da bulunmuş. 2500 yıl önce dokunduğu tespit edilmiş. San Petersburg'da müzede özel izinle görülebiliyor. Saka Türkleri tarafından dokunduğu tespit edilmiş. Türk Düğümü (Gördes düğümü) denilmiş. Köpekler, geyikler, atlar, hun gülü gibi şekiller var. Bir tablo gibi dokunmuş."
Yörük kadını bilgedir...
"Bizi biz yapan değerleri, vurduğumuz mührü anlatmalıyız. Halı tezgahı kurmak makina mühendisliği, atılan bir düğün teknik bir iş, boyaları oluşturmak kimya mühendisliği gerektirir. Matematik gerekir altın oran uygulanır. 200 yıllık bir halı var bizde boya solmuyor. İşte yörük kadını bu şekilde bir bilgedir."
2 Kasım'a kadar bekliyoruz...
"Halının ebatı, desenlerin yerleşimi, renkler altın oran şeklinde yapılmıştır. Türk kadını bir sanatçıdır. Bir tablo gibi halılar üretmiştir. Her halının farklı bir hikayesi var. Sergide hepsini anlatıyorum. Halının üstündeki her şeklin bir anlamı var. Herkesi sergimize bekliyoruz."
Halıdaki felsefe...
Halıdaki şekillerin bir anlamının olduğunu belirten Yavaş, halıdaki şekillere örnekler verdi
"Dünyada heybeni iyilikle doldurursan cennette karanfillerle karşılanırsın. Nazar boncuğu şekli insanı çeker kötü gözden kurtulursun. Her ev bir okul gibiymiş. Zümrüdüanka kuşu küllerinden yeniden doğuştur. Yılma, inat et yaşamaya dertlerinle başa çık. Ejderha, şeytanla melek, iyilerle kötüler hep savaşıyor. Yıldız mühürü, istikameti belirtir. Koç başı, gücü teslim eder. İnişler çıkışlar vardır hayatta sabırla gidersen zirveye ulaşırsın. Şair bir şiir gibi dokuyor. Halıda bulunan bu pozitif enerji kullanana da geçer. Yağcıbedir halısı giren evde sorun olmaz. Psikolog girmez. El dokuma halı huzur verir. Toprağa basar gibi çıplak ayak basın... Koyundan gelen canlı bir varlıktır yün. Yıkamaya gerek yoktur. Yün kendini temizler. Onunla konuşun."
Yağcıbedir değerinin altında satılıyor...
"Yağcıbedir yün olup, en pahalı halılardan, çünkü malımızın değerini biliyoruz. Önemli olan kadim kültürümüzde ne varsa onu yansıtıyoruz. Dünyaya da inovatif çalışmalar yapıyoruz. Kök boya fabrikası kurduk. Mavi için çivit, Sarı muhabbet çiçeği ve Kırmızı için kurubiya... Üç renk elde edince bütün renkler elde ediliyor. Domateks'de Doğal kanserojen olmayan boya üretmeyi başardık. Moda tasarım için farklı giysilerde uyguladık. Çok ilgi çekti. Türkiye'de tek Halı pazarı Sındırgı'da Cumartesi günleri kuruluyor. Üretim yapan, dokuma üzerine Derneği olan ve halı festivali olan tek şehir yine Sındırgı... Halı dokuma için bir ay çalışıyor karşılığında 10 bin lira alıyor. Gençlerin ilgisi yok. Ancak 60-70 yaşındaki kadınlar yapıyor. Devletin teşvik etmesi lazım. Halı değeri anlaşılır bir tablo gibi 200 bin olursa o zaman kadınlara daha yüksek ücretler kazanabilir."
Bergama, Sındırgı kardeş şehir...
Bergama, Dikili bölgesinde bulunan Yağcıbedir yörükleri kız tarafıdır. Sındırgı ve Bigadiç erkek tarafıdır. Erkek tarafı koyu renkler, kız tarafı daha soft renkleri tercih eder. 1800'lü yıllara kadar Bergama'da yaşamışız. Sındırgı ve Bergama kardeş şehir günümüzde...
Yağcıbedir kültür yolu...
Coğrafi şekilleri, hikayeleri turizme katmanım çok önemli olduğunu söyleyen, Ekrem Yavaş,
"İZKA ve DEÜ ile Yağcıbedir kültür yolu projesi yapmıştık. Devam etmeyi istiyoruz. İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürü Dr Sadık Doğruer de bu fikre çok sıcak baktı. Yağcıbedir Yörük lerini göç yolunu, yaşanmışları anlatmak bir Turizm yolu yapmak istiyoruz." dedi.