Son Mühür- Hakan Kutoğlu, uydu radar verileriyle yapılan son analizlerde Van’ın doğusunda yaklaşık 250 kilometre uzunluğunda ve yüksek gerilim biriktiren bir fay sistemi belirlendiğini açıkladı. Uzman isim, söz konusu yapının 6 Şubat 2023 depremlerine benzer yıkıcı bir sarsıntı üretme potansiyeli taşıdığı uyarısında bulundu.
Uydu radar çalışmaları sismik hareketliliği ortaya koydu
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kutoğlu, Leeds Üniversitesi ile yürüttükleri ortak araştırma kapsamında uydu radar teknolojisiyle Türkiye’deki yer kabuğu hareketlerini izlediklerini belirtti.
Radar interferometri yöntemi kullanılarak elde edilen verilerle sismik gerilim haritaları oluşturduklarını ifade eden Kutoğlu, yıllık stres birikiminin en yoğun olduğu bölgenin Van’ın doğusunda yer alan hat olduğunu kaydetti.
Türkiye’nin aktif fay hatları bakımından yoğun bir coğrafyada bulunduğunu vurgulayan Kutoğlu, ülkede bilinen 500’den fazla fayın yanı sıra henüz tespit edilmemiş kırıkların da bulunabileceğini söyledi.
Bölgede geçmişte yıkıcı depremler yaşandı
Araştırma yapılan alanda daha önce belirlenen çok sayıda fay hattının bulunduğunu aktaran Kutoğlu, bunlardan bazılarının geçmişte büyük depremler ürettiğini hatırlattı.
Bölgede 1647 ve 1976 yıllarında meydana gelen depremlerin 7’nin üzerinde büyüklüğe ulaştığını, hattın güneyinde ise 1881 ve 2011 yıllarında yıkıcı sarsıntılar yaşandığını ifade etti. Hazırlanan gerilim haritalarında kırmızı renkle gösterilen alanların yüksek stres birikimine işaret ettiğini belirten Kutoğlu, bu gerilimin yıllar içinde artmaya devam ettiğini dile getirdi.
“250 kilometrelik alan birlikte kırılabilir”
Haritalarda dikkat çeken 250 kilometre uzunluğundaki hattın baştan sona homojen gerilim gösterdiğini kaydeden Kutoğlu, bunun fay segmentlerinin birbirine bağlı şekilde hareket edebileceğine işaret ettiğini söyledi.
Bu durumun, geniş bir fay sisteminin aynı anda kırılması ihtimalini gündeme getirdiğini belirten Kutoğlu, 6 Şubat 2023’te meydana gelen depremlere benzer ölçekte bir sarsıntının teorik olarak mümkün olabileceğini ifade etti.
2011 depremi süreci sona erdirmedi
Kutoğlu, 2011 yılında Van’da yaşanan depremin bölgedeki sismik sürecin tamamlandığı anlamına gelmediğini belirterek, o dönemde kırılan alanın sınırlı büyüklükte olduğunu söyledi.
Uzman isim, bölgede daha geniş bir fay mekanizmasının enerji biriktirmeyi sürdürdüğünü ve riskin devam ettiğini belirterek, doğu Anadolu’daki sismik hareketliliğe yönelik izleme çalışmalarının artırılması ve gerekli önlemlerin alınması gerektiğini vurguladı.