Son Mühür - Türkiye genelinde tütün ve tütün ürünlerinin kullanımını aşamalı olarak sona erdirmeyi hedefleyen kapsamlı bir yasa teklifi için çalışmalar başlatıldı.
Kritik tarih: 2040
Sağlık Bakanlığı’nın katkılarıyla hazırlanan 41 maddelik düzenleme, tütün ürünlerine erişimi kısıtlamayı ve sosyal alanlardaki kullanım kurallarını köklü biçimde değiştirmeyi amaçlıyor. Avrupa Birliği’nin hedefleriyle uyumlu şekilde hazırlanan taslak yasalaşırsa, 1 Ocak 2040 itibarıyla Türkiye’de sigara, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin üretim ve satışı tamamen sona erecek. Bu kapsamlı dönüşümün temel amacı ise tütünden tamamen arındırılmış bir toplum oluşturmak olarak ifade ediliyor.
Ağır yaptırımlar geliyor
Yeni düzenlemeyle birlikte kafe, restoran ve pastane gibi işletmelerin açık alanları dahil olmak üzere sosyal yaşamın hemen her alanında sigara kullanımı ciddi şekilde sınırlandırılıyor. İşletmeler, toplam alanlarının en fazla yüzde 10’unu “içme alanı” olarak ayırabilecek; ancak bu bölümlerde yiyecek ve içecek servisi yapılamayacak. Dumana maruziyeti önlemeyi hedefleyen uygulama kapsamında, belirlenen bu özel alanlara servis personelinin de girmesine izin verilmeyecek. Müşteriler yalnızca bu izole alanlarda tütün ürünü kullanabilecek, fakat herhangi bir hizmetten yararlanamayacak.
Satış noktalarında denetimin artırılması ve özellikle çocukların tütün ürünlerine erişiminin engellenmesi amacıyla nakit ödeme uygulaması da kaldırılıyor. Sigara satın alımlarında ödemeler yalnızca kredi kartı veya kimlik doğrulaması yapılan dijital sistemler üzerinden gerçekleştirilebilecek. Bu yöntemle hem kayıt dışı satışın önüne geçilmesi hem de yaş sınırı denetiminin teknolojik olarak sağlanması hedefleniyor. Kurallara uymayan ve çocuklara tütün ürünü temin eden kişileri ise hapis cezasına varan ağır yaptırımlar bekliyor.
50 bin TL'lik ceza uygulanacak
Yasağın son aşaması olan 2040 yılı sonrasında tütün ticaretini sürdüren kişi ve kuruluşlara uygulanacak cezalar milyon liraları bulacak. Bu tarihten sonra tütün ürünlerini piyasaya arz edenlere 1 milyon ile 5 milyon lira arasında adli para cezası verilecek. Mevcut uygulamada ise kapalı ya da açık yasaklı alanlarda sigara içen bireyler 5 bin TL, kuralları ihlal eden işletmeler ise 50 bin TL’den başlayan para cezaları ve faaliyet durdurma yaptırımlarıyla karşılaşacak.