Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenen NATO Zirvesi, ittifakın gelecek adımlarını belirleyecek. Toplantıda Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore heyetleri de yer alacak. Zirve için geri sayım sürerken Türkiye'nin NATO'ya katılış süreci araştırılmaya başlandı.
NATO NEDİR, NEDEN KURULDU?
NATO, İngilizce "North Atlantic Treaty Organization" isminin kısaltmasından oluşuyor. Türkçeye Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü olarak çevrilen ittifak, 4 Nisan 1949 tarihinde imzalanan Washington Antlaşması'yla kuruldu. İlk başta ABD, Kanada, İngiltere ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu 12 ülkeyle yola çıkan ittifakın yönetim merkezi Belçika'nın başkenti Brüksel'de yer alıyor.
NATO'NUN 5. MADDESİ NE ANLAMA GELİYOR?
Örgütün en çok tartışılan ve bilinen kuralı 5. madde. Bu maddeye göre, üye ülkelerden herhangi birine yapılan silahlı saldırı, doğrudan tüm ittifaka yapılmış sayılıyor. Tüm üyeler, saldırıya uğrayan devlete yardım etmekle yükümlü tutuluyor. Bu destek gerektiği durumlarda silahlı kuvvet kullanımını da içine alıyor.
TÜRKİYE NATO'YA NE ZAMAN ÜYE OLDU?
Türkiye 1949 yılında kurulan NATO'ya 1952 yılında katıldı. Üyelik süreci ise 1951 yılının ekim ayında Londra'da imzalanan katılım metniyle başladı. Türkiye NATO'ya resmi olarak 18 Şubat 1952 tarihinde katıldı.
NATO ÜYESİ ÜLKELER HANGİLERİ?
Kuruluşundan bu yana yeni katılımlarla büyüyen örgütün 2026 yılı itibarıyla 32 üyesi bulunuyor. İttifaka son olarak 2024 yılında İsveç katıldı. NATO üyesi ülkeler ve katılım yılları şu şekilde sıralanıyor:
ABD (1949), Belçika (1949), Birleşik Krallık (1949), Danimarka (1949), Fransa (1949), Hollanda (1949), İtalya (1949), İzlanda (1949), Kanada (1949), Lüksemburg (1949), Norveç (1949), Portekiz (1949), Türkiye (1952), Yunanistan (1952), Almanya (1955), İspanya (1982), Çek Cumhuriyeti (1999), Macaristan (1999), Polonya (1999), Bulgaristan (2004), Estonya (2004), Letonya (2004), Litvanya (2004), Romanya (2004), Slovakya (2004), Slovenya (2004), Arnavutluk (2009), Hırvatistan (2009), Karadağ (2017), Kuzey Makedonya (2020), Finlandiya (2023), İsveç (2024).