Son Mühür / Hüseyin Demir Türkiye'de spor federasyonlarının başkanlık kriterleri ile Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Başkanlığı için aranan şartlar aynı hukuki zeminde değerlendirilmiyor. Elazığ Fırat Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde görev alan Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu, Son Mühür’e özel açıklamalarda bulundu. Devecioğlu’nun değerlendirmesine göre; Genel Spor Federasyonları 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu'na tabi olurken, TFF ise 5894 sayılı özel kuruluş kanunu ve kendi statüsü kapsamında faaliyet gösteriyor. Geçmiş dönem TFF Başkan adayı olan Devecioğlu, federasyonun hukuki ve özel yapısını açıklarken başkan adaylarında eğitim şartının yüksekokul olmamasına dikkat çekti.
“Genel Spor Federasyonlarında Başkanlık şartları”
7405 sayılı Kanun'un 34. maddesine göre spor federasyonu başkanı olmak isteyen adayların Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması ve en az lise mezunu olması gerekiyor. Bunun yanı sıra adaylarda; son beş yıl içinde belirli süreleri aşan hak mahrumiyeti cezası almamış olmak, kanunda belirtilen yüz kızartıcı ve güven sarsıcı suçlardan mahkum olmamak, genel kurul delegelerinin en az yüzde 10'unun yazılı desteğini almak, adaylık ücretini yatırmak şartları aranıyor. Kanun ayrıca aynı federasyonda bir kişinin üst üste veya aralıklı olarak en fazla üç dönem başkanlık yapabileceğini de hüküm altına alıyor.
“TFF ayrı bir hukuka sahip”
Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu, Türkiye Futbol Federasyonu'nun diğer spor federasyonlarından farklı bir yapıya sahip olduğunu belirterek, 5894 sayılı Kanun'un TFF'yi özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliğe sahip ve özerk bir federasyon olarak tanımladığına dikkat çekti. Bu kapsamda TFF'nin görev, yetki ve teşkilat yapısı FIFA ve UEFA kurallarıyla uyumlu şekilde TFF Statüsü ve talimatlarıyla düzenleniyor.
“TFF Başkanlığı için aranan kriterler”
TFF Statüsü'nün 38. maddesine göre başkan adaylarının; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması, 25 yaşını doldurmuş olması, son beş yıl içinde toplam iki yılı aşan hak mahrumiyeti cezası almamış olması, kesinleşmiş vergi veya sosyal güvenlik prim borcunun bulunmaması, belirli suçlardan mahkum olmamış olması, profesyonel futbol kulüplerinde başkan veya yönetici olması halinde seçilmesi durumunda görevinden ayrılacağını taahhüt etmesi gerekiyor. Ayrıca adayların genel kuruldan en geç yedi gün önce başvuru yapması, TFF üyelerinden en az beş yazılı teklif alması ve genel kurul delegelerinin beşte birinin yazılı desteğini sunması gerekiyor.
“Eğitim şartı bulunmuyor”
Devecioğlu'nun değerlendirmesinde dikkat çekilen önemli noktalardan biri de TFF Başkanlığı için eğitim şartının bulunmaması oldu. 2006 yılında Anayasa Mahkemesi'nin, Futbol Federasyonu Başkanlığı için öngörülen "yüksekokul mezunu olma" şartını iptal ettiği hatırlatılırken, bu kararın ardından TFF Statüsü'nde eğitim kriterine yer verilmediği ifade edildi.
“Farklılığın nedeni futbolun özel yapısı”
Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu, iki yapı arasındaki temel farkın futbolun özel hukuki statüsünden kaynaklandığını belirterek, genel spor federasyonlarında lise mezuniyeti şartının açıkça düzenlendiğini, buna karşın TFF Başkanlığı'nda eğitim şartı bulunmadığını vurguladı. Devecioğlu'na göre TFF'nin FIFA ve UEFA sistemiyle uyumlu özerk yapısı, başkanlık kriterlerinin de diğer spor federasyonlarından farklı şekilde belirlenmesine neden oluyor.