Son Mühür / Erkan Doğan - Uzun yıllar inşaat sektöründe faaliyet gösteren iş insanı Mehmet Doğan, 14 yıl önce yönünü tarım ve hayvancılığa çevirerek İzmir’in Tire ilçesinde Titar Tarım ve Hayvancılık şirketini kurdu. Doğan, Son Mühür’e yaptığı açıklamada hayvancılık sektörünün karşı karşıya olduğu sorunları ve çözüm önerilerini anlattı.
Türkiye’de süt üretim maliyetlerinin kontrolsüz biçimde arttığını vurgulayan Doğan, “Süt üretiminde en büyük gider kalemi rasyon, yani hayvan besleme maliyetleri. Bu maliyetleri üreticinin belirleme ya da müdahale etme şansı yok. Döviz, ithalat ve piyasa koşulları maliyetleri doğrudan etkiliyor. Ancak maliyetleri belirleyemediğimiz gibi süt satış fiyatını da biz belirleyemiyoruz” dedi.
Süt fiyatlarının Ulusal Süt Konseyi ya da sanayici tarafından belirlendiğine dikkat çeken Doğan, “Bugün bir litre sütün maliyeti 22-23 lira seviyesinde. Buna karşılık belirlenen satış fiyatı 22,22 kuruş. Bu tablo, üreticinin her litre sütte zarar ettiğini gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Doğan, maliyet artışlarının bir diğer önemli nedeninin yem hammaddeleri olduğunu belirterek, “Rasyonda kullandığımız hammaddelerin yüzde 70-80’i ithal. Döviz yükseldikçe maliyetlerimiz de artıyor. Devletin verdiği litre başına 20-30 kuruşluk destek, bu artışlar karşısında son derece yetersiz kalıyor. Buzağı ve hastalıktan ari işletme destekleri de sektörün risklerini karşılamaya yetmiyor. Avrupa Birliği ve Amerika’daki desteklerle kıyasladığımızda Türkiye çok geride” diye konuştu. Süt fiyatlarına ilişkin önerilere de değinen Mehmet Doğan, Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği’nin bakanlığa sunduğu fiyat skalasının teknik olarak doğru olduğunu ancak tüketici boyutunun da göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Doğan, “Bir litre sütte üretici fiyatını 1 lira artırdığınızda, raflarda bu artış 7-8 lira olarak karşımıza çıkıyor. Bu nedenle hem üreticiyi hem tüketiciyi koruyan dengeli bir fiyat politikasına ihtiyaç var” dedi. Türkiye’nin süt fazlası veren bir ülke olduğunu vurgulayan Doğan, bu durumun sanayicinin fiyatları aşağıda tutmasına neden olduğunu belirterek, “Süt işletmeleri ya kârsız çalışıyor ya da zararına üretim yapıyor. Hayvancılığa yatırım düşünenlere besi ya da küçükbaş hayvancılığı tavsiye ederim. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi, yayla ve mera varlığıyla küçükbaş için çok uygun” değerlendirmesinde bulundu.
Titar’da AB Standartlarında Üretim
Mehmet Doğan, Titar Tarım ve Hayvancılık’ta Tarım ve Orman Bakanlığı ve üniversitelerin görüşleri doğrultusunda 2 bin dönümlük arazi üzerine kurulan tesiste, 2 bin 500 baş hayvanla günlük yaklaşık 25 ton süt üretim kapasitesine ulaştıklarını aktardı. İşletmenin “hastalıktan ari” statüsüne sahip olduğunu belirten Doğan, bu belgenin ardından Avrupa Birliği sürecinin başladığını söyledi. Bakanlık koordinasyonunda Avrupa Birliği heyetlerinin işletmeyi uzun süre denetlediğini ifade eden Doğan, “Hayvan sağlığından personelin eğitimine, hijyenden otomasyona kadar her başlık titizlikle incelendi. Tüm kriterleri sağladığınızda AB onay belgesi alabiliyorsunuz” dedi. AB onayının ardından hem gebe düve hem de süt ve süt ürünlerini Avrupa pazarına sunma hakkı kazandıklarını belirten Doğan, “Ege’de üretilen AB normlarına uygun süt ve ürünlerimizi artık Avrupa ülkelerine ihraç edebiliyoruz” diye konuştu.