ABD Başkanı Donald Trump, dünya piyasalarını sarsacak radikal bir karara daha imza atarak tüm ülkelere uygulanan küresel gümrük vergisi oranını yüzde 10 seviyesinden yüzde 15’e çıkardığını duyurdu. Beyaz Saray’da düzenlenen basın toplantısında konuşan Trump, ekonomik korumacılık kalkanını daha da sertleştirme kararı alırken, bu hamlesiyle uluslararası ticaret dengelerini yeniden şekillendireceğinin sinyalini verdi. Kararın, özellikle ithalat maliyetleri ve küresel tedarik zinciri üzerinde derin etkiler yaratması bekleniyor.
Yüksek Mahkeme’nin yetki engeline "1974 Yasası" ile yanıt
Bu kritik artış kararı, ABD yargısı ile yürütme erkini karşı karşıya getiren bir sürecin hemen ardından geldi. ABD Yüksek Mahkemesi, geçtiğimiz günlerde aldığı emsal kararla, tarifelerin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) başkana doğrudan gümrük vergisi koyma yetkisi tanımadığına hükmetmişti. Ancak Trump, yargıdan gelen bu engele rağmen geri adım atmayacağını net bir şekilde ortaya koydu. Mevcut yetki tartışmalarının uzağında kalmak isteyen Başkan, 1974 Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü’nü devreye sokarak, hukuksal zemini daha güçlü bir yasal dayanak üzerinden tarifeleri genişletme yoluna gitti.
"Sokaklarda dans edenlerin sevinci uzun sürmeyecek"
Mahkeme kararının ardından kendisini eleştiren dış dünyaya sert mesajlar gönderen Donald Trump, ABD’nin yıllardır diğer ülkeler tarafından ekonomik olarak sömürüldüğünü savundu. Yabancı devletlerin karardan memnuniyet duyduğunu ifade eden Trump, "ABD’yi soyan ülkeler şu an çok mutlu, sokaklarda kutlama yapıyorlar ama bu sevinçlerinin uzun soluklu olmayacağından emin olabilirler" ifadelerini kullanarak kararlılığını vurguladı. Trump, IEEPA dışında elinde çok daha etkili enstrümanlar bulunduğunu belirterek, ticaret savaşlarında yeni bir perdenin açıldığını resmen ilan etmiş oldu.
Haksız ticaret uygulamalarına karşı geniş kapsamlı soruşturma
Gümrük vergisi artışıyla yetinmeyen ABD yönetimi, yerli sanayiyi ve ulusal çıkarları koruma iddiasıyla farklı cephelerde de taarruza geçiyor. Trump, ABD’yi hedef alan ve haksız rekabet yarattığı ileri sürülen ticari faaliyetlere karşı 301. Bölüm ve benzeri yasal maddeler kapsamında çok yönlü soruşturmaların başlatılması talimatını verdi. Bu soruşturmaların, küresel şirketlerin ve devletlerin ABD pazarındaki hareket alanını daraltması öngörülürken, Washington’ın "Önce Amerika" stratejisi kapsamında ekonomik yaptırım gücünü en üst seviyeye çıkarmayı hedeflediği görülüyor.