Son Mühür / Bayraklı ilçesinde geniş bir alanı kapsayan imar planı düzenlemesi, yargı süreci ve revizyonların ardından yeniden gündeme geldi. Bayraklı Belediyesi tarafından Adalet Mahallesi’nde bulunan ve toplam 69 bin 830 metrekare büyüklüğe sahip 9 parsel için hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı, geçtiğimiz yıl kamuoyunun görüşüne sunulmuştu. 8720, 8721, 8722, 8723 ve 1144 numaralı adalar ile çevresini içine alan düzenleme; merkezi iş alanı ve park kullanımında kalan parsellerde önemli değişiklikler öngörüyordu.
Yüksek yapılaşma hakkı tartışma yarattı
Söz konusu planla birlikte bölgede 3,5 emsal yapılaşma hakkı tanınmış, ayrıca 200 metre uzunluğunda yapı yapılabilmesine olanak sağlanmıştı. Bu durum, alanda yüksek katlı yapıların önünü açacağı gerekçesiyle meslek odaları ve kent kamuoyunda tartışmalara yol açmıştı.
TMMOB yargıya taşıdı
Plan değişikliği, TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi tarafından yargıya taşındı. Açılan davada; planın ilave inşaat alanı yarattığı, buna paralel nüfus artışına yönelik donatı ve altyapı analizlerinin yeterince yapılmadığı, ayrıca İzmir Yeni Kent Merkezi bağlamında bütüncül bir değerlendirme sunulmadığı ileri sürüldü. Davayı inceleyen İzmir 7. İdare Mahkemesi, bilirkişi raporundaki tespitleri esas alarak plan değişikliğinin iptaline karar verdi. Mahkeme gerekçesinde; plan raporunun bilimsel ve teknik dayanaklardan yoksun olduğu, nüfus yoğunluğu ile sosyal donatı dengesine ilişkin analizlerin yetersiz kaldığı, plan sınırı değişmesine rağmen etki değerlendirme raporunun hazırlanmadığı vurgulandı. Ayrıca Bornova Deresi kenarındaki gölet alanının yerinin ve büyüklüğünün değiştirilmesinin taşkın riski açısından sakınca doğurabileceğine dikkat çekildi.
Plan revize edildi, meclisten geçti
Mahkeme kararının ardından belediye tarafından plan yeniden ele alındı. Revize edilen 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı, önce İmar ve Bayındırlık Komisyonu’nda oy birliğiyle kabul edildi, ardından İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi gündemine gelerek onaylandı. Meclis kararında, ilgili adaları kapsayan bölgenin mahkeme kararları doğrultusunda yeniden düzenlendiği ifade edildi. Yeni planların önümüzdeki günlerde askıya çıkarılması bekleniyor.
Piyale Fabrikası’nın tarihi alanı da plan kapsamında
Türkiye’de makarna sanayisinin temellerini atan Piyale Makarna Fabrikası, yalnızca bir üretim tesisi değil, aynı zamanda İzmir’in sanayi belleğinde özel bir yere sahip öncü bir markaydı. Türkiye’de makarna üretimini ilk kez sanayi ölçeğine taşıyan tesis, aynı zamanda ülkenin ilk makarna ihracatını gerçekleştirerek gıda sektöründe bir dönüm noktası yarattı. Şirketin temelleri, 1922 yılında İzmir’de Hasan Tahsin Piyale tarafından “Türk Makarna Fabrikası” adıyla atıldı. On işçinin görev yaptığı küçük ölçekli tesiste, günlük üretim 660 okka seviyesindeydi ve makarnalar el presleriyle hazırlanıyordu. Genç Cumhuriyet’in ilk sanayi hamlelerinden biri olarak görülen bu üretim, 1923’te düzenlenen İzmir İktisat Kongresi ve 9 Eylül İzmir Sergisi’nde sergilendi; fabrikanın ürünleri Hasan Tahsin Bey’e altın ödül kazandırdı.
Zamanla üretim tekniklerini geliştiren Hasan Tahsin Piyale, İtalya’dan getirttiği ilk makarna kalıplarıyla ürün çeşitliliğini artırdı. Bu gelişmenin ardından 1930 yılında Alsancak’ta günlük 2 bin okka kapasiteli yeni bir fabrika kuruldu ve modern üretime geçildi. 1936’da Hasan Tahsin Bey’in büyükbabasının adını soyadı olarak almasıyla marka “Piyale” adını benimsedi. Küçük bir imalathaneden büyüyen şirket, 1955’te Bayraklı’da kurulan ve “Maktaş Makarnacılık ve Ticaret Anonim Şirketi” adıyla faaliyet gösteren yeni fabrikayla üretimini sürdürdü. Hasan Tahsin Piyale’nin yanı sıra Nimet Baraz, Mustafa ve Gago Adil Aktoluğ, Burhan Maner ile Yılmaz Adıgüzel’in kurup yönettiği bu tesis, II. Dünya Savaşı sonrasında Sanayi ve Kalkınma Bankası’ndan alınan krediyle hayata geçirildi. 1970’lerden itibaren makarna dışında farklı gıda ürünleri de üretim portföyüne eklendi.
2001 yılında ‘Sabancı’ bünyesine katıldı
2001 ekonomik kriziyle ağır bir darbe alan şirket el değiştirerek “Gıdasa” adıyla Sabancı Holding bünyesine katıldı. Bayraklı’daki fabrikanın bulunduğu alanın turizm bölgesi ilan edilmesi üzerine tesis 2007 yılında kapatıldı, üretim Sakarya’nın Hendek ilçesine taşındı. Daha sonra şirket 2010’da Yıldız Holding’e devredildi; 2011 yılında ise Piyale markası Şok Market raflarında yerini aldı. Piyale Makarna Fabrikası, bugün üretimini İzmir dışında sürdürüyor.