Son Mühür- İzmir Büyükşehir Belediyesi; güvenli, sürdürülebilir ve çevreci bir ulaşım altyapısı kurma hedefiyle yürüttüğü “İzmir Ulaşım Ana Planı 2040” (UPİ) çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. Kentin gelecekteki ulaşım stratejilerini ortak akılla belirlemek amacıyla Tarihi Havagazı Fabrikası’nda kapsamlı bir "Paydaş Çalıştayı" gerçekleştirildi.
Stratejik çalıştaya; İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Zeki Yıldırım, Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun, Başkan Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver’in yanı sıra akademisyenler, sivil toplum örgütleri, meslek odaları ile derneklerin temsilcileri, bürokratlar ve üniversite öğrencileri katılım sağladı.
Yıldır: “Gelecekte büyük sorunlarla karşılaşmamak için yeni kavramlara odaklanmalıyız”
Ulaşımın en temel kent haklarından biri olduğunu vurgulayan İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, planlama sürecinin merkezinde insanın yer alması gerektiğine dikkat çekti. Yıldır, “Hareketlilik artıyor ama burada düşünmemiz gereken hareketlilik insan hareketliliği olmalı. Temel noktalara özen göstermemiz lazım. Bir diğer konu sürdürülebilirlik. Elden geldiğince yeni kavramlar üzerine kafa yormamız, uygulamalara öncelik vermemiz gerektiğini anlamak durumundayız. Aksi takdirde gelecekte, bugün önemsemediğimiz birçok sorunun büyük konular olarak karşımıza geldiğini görebiliriz” ifadelerini kullandı.
Uzun: “Mekânsal Planlarla Paralel Gitmesi Nadir Bir Fırsat”
İzmir’in ulaşım planlaması konusunda köklü bir tecrübeye sahip olduğunu belirten Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun ise bu dönemin en büyük avantajını şu sözlerle özetledi:
“Ulaşım ana planlarında yapılan en büyük eleştiri mekânsal planlarla uyumu konusundadır. Bu dönem Başkanımızın da talimatlarıyla şöyle bir fırsat gelişti; İzmir kent bütünü nazım plan çalışmalarıyla ulaşım ana planı çalışmaları paralel gitmeye başladı. Bu çok kıymetli, nadir örneklerden biri olacak. Bu sayede iki plan arasındaki uyum da en yüksek düzeye çıkarılmış olacak.”
Alver: “Bilim ve Planlama Temelli Yaklaşımla Kent Geleceğe Hazırlanıyor”
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve geldiği günden bu yana bilimsel ve bütüncül planlamayı öncelikli kıldığını hatırlatan Başkan Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver, UPİ 2040 çalışmalarının Ağustos 2025’te başladığını aktardı. Nüfusu 4,5 milyonu aşan İzmir’de hareketlilik oranının Türkiye ortalamasının üzerinde olduğunu belirten Alver, süreç dahilinde on binlerce anket ve trafik sayımı yapıldığını ifade ederek, “Bugünkü paydaşlarımızın katkılarıyla İzmir’in 2040 vizyonunda, beşer yıllık dilimler halinde ulaşım talebinin nerelere gideceğini öngöreceğiz” dedi ve önümüzdeki 4-5 ay içinde net sonuçları alacaklarını müjdeledi.
Çalıştayda ayrıca UPİ 2040 Proje Müdürü Melike Sarım Boynuyoğun ve Proje İletişim Uzmanı Murat Çağatay tarafından katılımcılara bilgilendirme sunumları yapıldı.
Dev Saha Araştırması: 68 Bin Kişiyle Yüz Yüze Görüşüldü
Planın en güçlü zeminini oluşturan saha araştırmaları kapsamında Ekim 2025’te başlatılan hanehalkı anket çalışmaları tamamlandı. Kent genelindeki 693 mahallede, 20 bin 332 hane ve bin 176 öğrenci yurdunda tam 68 bin 838 kişiyle yüz yüze görüşme gerçekleştirildi.
Anketlerden elde edilen çarpıcı veriler ise kentin ulaşım alışkanlıklarını gözler önüne serdi:
İzmir’de kişi başına günlük hareketlilik oranı 1,51’den 1,77’ye yükseldi. Kentte her gün yaklaşık 1,8 million kişi toplu taşıma araçlarını kullanıyor. Günlük seyahatlerin yüzde 35’i raylı sistemlerle yapılırken, raylı sistem kullanımında aslan payını yüzde 47 ile metro alıyor.
Hedef Kasım Ayında Bakanlık Onayı
Bundan sonraki süreçte elde edilen bu dev veri havuzu ışığında İzmir’in ulaşım geleceğine dair senaryolar ve yatırım kararları netleştirilecek. Planlama aşamasında, Avrupa Birliği hibe programı kapsamında yürütülen İzmir Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı (SUMP İzmir) da sürece entegre edilecek. Kasım ayında tamamlanması öngörülen plan, nihai onay için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na sunulacak.